[1136]
典礼は全キリスト(totus Christus)の「行為」です。現在典礼を挙行している人々は、しるしを超えて、すでに天上の典礼に加わっています。その典礼は完全な交わりであり、祝祭です。
Liturgia «actio» est totius Christi. Illi qui nunc eam ultra signa celebrant, sunt iam in liturgia caelesti, ubi celebratio plene communio est et festum.
[1137]
教会の典礼で読まれるヨハネの黙示録は、まず、天に設けられた玉座と、その玉座の上に座っておられるかた1、「主」(イザヤ6∙1)を示します。2次に「ほふられたように立っている小羊」(黙示録5∙6 参照)を示します3。十字架につけられて復活されたキリスト、真の聖所の唯一の大祭司4、「ささげ、ささげられ、与え、与えられる」5かたです。最後に、黙示録は「神と小羊の玉座から流れ出る……いのちの水の川」(黙示録22∙1)を示します。それは聖霊のもっとも美しい象徴の一つです6。
Sancti Ioannis Apocalypsis, in Ecclesiae liturgia lecta, nobis imprimis revelat thronum positum in caelo; et supra thronum sedentem:64 «Dominum» (Is 6,1).65 Deinde «Agnum stantem tamquam occisum» (Apc 5,6):66 Christum crucifixum et resuscitatum, unum Summum Sacerdotem tabernaculi veri,67 Eundem qui est «offerens et oblatus, accipiens et donatus».68 Tandem, «fluvium aquae vivae [...] procendentem de throno Dei et Agni» (Apc 22,1), quoddam e pulcherrimis Spiritus Sancti signis.69
[1138]
キリストにおいて「一つにまとめられた者」は、神への賛美の奉仕とその計画の実現とに協力します。それは天使7、すべての被造物(四つの生き物)、旧約時代と新約時代のすべてのしもべたち(二十四人の長老)、神の新しい民(十四万四千人)8、とくに「神のことばのために」(黙示録6∙9)殺された殉教者たち、至聖なる神の母(〔竜から追われる〕女9、小羊の花嫁10)、また、「あらゆる国民、種族、民族、ことばの違う民の中から集まった、だれにも数えきれないほどの大群衆」(黙示録7∙9)などです。
In Christo «recapitulati» servitium laudis Dei et adimpletionem participant Eius consilii: Virtutes caelestes,70 tota creatio (quattuor Animalia), Veteris et Novi Foederis ministri (viginti quattuor Seniores), novus populus Dei (centum quadraginta quattuor milia),71 peculiariter martyres interfecti «propter verbum Dei» (Apc 6,9), et sanctissima Mater Dei (Mulier;72 Sponsa Agni73), denique «turba magna, quam dinumerare nemo poterat, ex omnibus gentibus et tribubus et populis et linguis» (Apc 7,9).
[1139]
わたしたちが諸秘跡の中で救いの神秘の祭儀を行うときに、聖霊と教会はわたしたちをこの天上の永遠の典礼に参加させてくれるのです。
Huius aeternae liturgiae participes Spiritus et Ecclesia nos efficiunt, cum mysterium salutis in sacramentis celebramus.
[1140]
挙行するのは、その頭と一つになったキリストのからだ、すなわち、全共同体です。「典礼行為は、個人的行為ではなく、『一致の秘跡』、すなわち、司教のもとに一つに統合された聖なる民である教会の祭儀です。そのため、典礼行為は教会のからだ全体のものであり、これを表し、これに働きかけるとともに、その個々の肢体に、序列、役割、現実の参加の違いによって、それぞれ異なったしかたで関係します」11。したがって、「儀式が、それぞれの特性に基づいて、信者の集まりとその行動的参加を得て、共同体的祭儀として行うことができるものであるときには、この共同体的祭儀を、同じ儀式の個人的、いわば私的挙行に、可能な限り、優先さすべきことが強調されなければなりません」12。
Tota communitas, corpus Christi suo Capiti unitum, celebrat. «Actiones liturgicae non sunt actiones privatae, sed celebrationes Ecclesiae, quae est "unitatis sacramentum", scilicet plebs sancta sub Episcopis adunata et ordinata. Quare ad universum corpus Ecclesiae pertinent illudque manifestant et afficiunt; singula vero membra ipsius diverso modo, pro diversitate ordinum, munerum et actualis participationis attingunt».74 Hac etiam de causa, «quoties ritus, iuxta propriam cuiusque naturam, secum ferunt celebrationem communem, cum frequentia et actuosa participatione fidelium, inculcetur hanc, in quantum fieri potest, esse praeferendam celebrationi eorum singulari et quasi privatae».75
[1141]
祭儀を行う集会は受洗者の共同体であり、彼らは「再生と聖霊の塗油とによって、霊的な家および聖なる祭司職となるよう聖別されるのであって、それは彼らがキリスト信者のあらゆるわざを通し霊的いけにえをささげるものとなるためです」
13。この「共通祭司職」は唯一の祭司キリストのもので、そのすべての肢体がこれにあずかっています
14。
「母なる教会は、すべての信者が、典礼の執行への、充実した、意識的な、行動的な参加へ導かれるようせつに希望しています。このような参加は、典礼自身の本質から要求されるものであり、キリストを信ずる民は、『選ばれた民、王の系統を引く祭司、聖なる国民、神のものとなった民』(一ペトロ2∙9)15として、洗礼によってこれに対する権利と義務を持つのです」16。
Celebrans congregatio communitas est baptizatorum, qui, «per regenerationem et Spiritus Sancti unctionem consecrantur in domum spiritualem et sacerdotium sanctum, ut per omnia opera hominis christiani spirituales offerant hostias».
76 «Sacerdotium commune» illud est Christi, unius Sacerdotis, ab omnibus Eius membris participatum:
77 « Valde cupit Mater Ecclesia ut fideles universi ad plenam illam, consciam atque actuosam liturgicarum celebrationum participationem ducantur, quae ab ipsius liturgiae natura postulatur et ad quam populus christianus, "genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis" (1 Pe 2,9),78 vi Baptismatis ius habet et officium ».79
[1142]
しかし、「からだのすべての部分は同じ働きをしていません」(ローマ12∙4)。ある人々は神によって、教会の中で、教会を通して、共同体の特別な奉仕に召されています。この役務者たちは叙階の秘跡によって選ばれ、聖別されます。聖霊はこの役務者たちが教会に属するすべての人に奉仕するために頭であるキリスト自身として行動することができるようにしてくださいます17。叙階された役務者は、祭司であるキリストの、いわば「像(イコン)」です。教会の秘跡が完全に現れるのはエウカリスチアにおいてですから、なによりもエウカリスチア(聖体祭儀)の司式において、司教の奉仕の務め、また司教と一つになった司祭や助祭の奉仕の務めの意味が明らかな形で現れてきます。
«Omnia autem membra non eundem actum habent» (Rom 12,4). Quaedam membra vocantur a Deo, in Ecclesia et per eam, ad speciale communitatis servitium. Hi ministri eliguntur et consecrantur per sacramentum Ordinis, per quod Spiritus Sanctus illos aptos reddit ut in persona agant Christi-Capitis ad omnium membrorum Ecclesiae servitium.80 Minister ordinatus est velut «icon» Christi Sacerdotis. Quia, in Eucharistia, sacramentum Ecclesiae plene manifestatur, in praesidentia Eucharistiae apparet imprimis ministerium Episcopi et, in communione cum eo, illud presbyterorum et diaconorum.
[1143]
信者の共通祭司職の任務に従事するための、叙階の秘跡によって聖別されてはいないそれ以外の特別な奉仕職もあります。その役割はそれぞれの典礼伝承や司牧的必要に基づいて、司教が決定します。「侍者も、朗読者も、解説者も、聖歌隊に属する者も、真に典礼的奉仕を行うのです」18。
Ad muneribus sacerdotii communis fidelium inserviendum, alia etiam habentur ministeria particularia, per sacramentum Ordinis non consecrata, et quorum functio ab Episcopis secundum traditiones liturgicas et necessitates pastorales determinatur. «Etiam ministrantes, lectores, commentatores et ii qui ad scholam cantorum pertinent, vero ministerio liturgico funguntur».81
[1144]
したがって、諸秘跡の挙行にあっては、集会全体が「典礼の挙行者」です。各自はそれぞれの役割に従いながら、すべての者のうちに働く「霊と結ばれて」、これを果たすのです。「祭儀においては、司祭も信者も、各自が自分の役割を果たし、そのことがらの性質と典礼上の規定によって、自己に属するところのみを、そしてそのすべてを行うべきです」19。
Sic, in celebratione sacramentorum, tota congregatio «liturgus» est, unusquisque secundum munus suum, sed «in unitate Spiritus» qui in omnibus agit. «In celebrationibus liturgicis quisque, sive minister sive fidelis, munere suo fungens, solum et totum id agat, quod ad ipsum ex rei natura et normis liturgicis pertinet».82