[1179]
新約時代の「霊と真理」(ヨハネ4∙24)による礼拝は、特定の場所に限定されてはいません。全地が聖なるもので、人間にゆだねられています。信者が一堂に会するとき、大切なのは、「霊的な家」に造り上げられるために集まった「生きた石」(一ペトロ2∙5)である人々です。復活したキリストのからだは霊的神殿であって、そこからいのちを与える水がほとばしり出ます。聖霊によってキリストに合体されたわたしたちこそ、「生ける神の神殿」(二コリント6∙16)です。
Cultus Novi Foederis «in Spiritu et veritate» (Io 4,24) loco unico non vinculatur. Tota terra est sancta et filiis hominum concredita. Primaria ratione cum fideles in eodem congregantur loco, sunt «lapides vivi», collecti ut «domus spiritalis» aedificetur (1 Pe 2,5). Corpus Christi resuscitati templum est spirituale, ex quo aquae vivae fluit fons. Christo per Spiritum Sanctum incorporati, «templum Dei vivi» (2 Cor 6,16) ipsi nos sumus.
[1180]
信教の自由の行使が妨げられなければ62、キリスト者は礼拝用の建物を建てます。見える教会堂は単なる集会の場所ではなく、その場所に生きている教会、キリストにおいて人間と和解し、人間とともにおられる神の住まいを表すものです。
Cum libertatis religiosae non impeditur exercitium,125 christiani aedificia construunt cultui divino destinata. Hae visibiles ecclesiae non sunt simplices loci congressionis, sed Ecclesiam significant et manifestant tali loco viventem, commorationem Dei cum hominibus in Christo reconciliatis et unitis.
[1181]
「祈りの家は聖体祭儀がそこで行われ、聖体が安置され、信者たちがそこに集まり、わたしたちのためにいけにえの祭壇においてささげられたわたしたちの救い主なる神の子の現存が信者の助けと慰めのために礼拝される場所なので、清らかで、祈りと典礼にふさわしいものでなければなりません」63。この「神の家」では、建物全体に利用されているデザインやシンボルなどは、教義とも合致し、しかもそこに現存して活動しておられるキリストを全体的に調和が取れた形で現すものでなければなりません64。
«Domus orationis in qua sanctissima Eucharistia celebratur et servatur, fidelesque congregantur, et in qua praesentia Filii Dei Salvatoris nostri in ara sacrificali pro nobis oblati, in auxilium atque solatium fidelium colitur, nitida, orationi et sacris sollemnibus apta esse debet».126 In hac «domo Dei», signorum, quae illam constituunt, veritas et harmonia debent Christum manifestare qui in hoc loco praesens est et operatur:127
[1182]
新約の祭壇は、過越の神秘の諸秘跡の源であるキリストの十字架です65。教会堂の中心である祭壇上で、パンとぶどう酒の形態のもとに十字架の犠牲が現在化されます。これはまた、神の民が招かれている主の食卓でもあります66。幾つかの東方教会典礼では、祭壇は聖墓の象徴(キリストは実際に死に、実際に復活されたことを意味するもの)でもあります。
Novi Foederis altare crux est Domini,128 ex qua sacramenta mysterii Paschalis promanant. Super altare, quod ecclesiae est centrum, sub signis sacramentalibus Sacrificium crucis fit praesens. Id etiam Domini est Mensa, ad quam populus Dei invitatur.129 In quibusdam liturgiis orientalibus, altare symbolum est etiam sepulcri (Christus vere est mortuus et vere resuscitatus).
[1183]
聖櫃は「聖堂の中の尊い場所に尊敬を尽くして」67安置されなければなりません。聖櫃の品位、位置、安全性などは68、聖体の秘跡に真に現存されるキリストの礼拝を助けるものでなければなりません。塗油によって聖霊のたまものの霊印を示す秘跡的しるしに用いられる聖香油は、伝統的に聖堂の安全な場所に納められ、崇敬を受けることになっています。洗礼志願者の油と病者に用いる油も、そこに置くことができます。
Tabernaculum debet «in nobilissimo loco et quam honorificentissime in ecclesiis»130 collocari. Tabernaculi eucharistici nobilitas, dispositio et securitas131 adorationem Domini realiter in Sanctissimo altaris Sacramento praesentis fovere debent.
Sanctum chrisma (myron), cuius unctio signum sacramentale est sigilli doni Spiritus Sancti, more traditionali conservatur et honoratur in tuto sanctuarii loco. Ibi oleum catechumenorum et infirmorum potest includi.
[1184]
司教の座席(カテドラ)および司祭の座席は、「会衆の座長としての役割と、祈りを指導する役割とを表〔すもので〕なければなりません」69。朗読台。「神のことばはその尊厳のゆえに、教会堂の中にふさわしい場を設け、そこから告げ知らせ〔られる必要があり〕ます。それは、ことばの典礼の間、信者の注意が自然に向けられる場所でなければなりません」70。
Sedes Episcopi (cathedra) vel presbyteri «debet munus eius praesidendi coetui atque orationem dirigendi significare».132
Ambo: «Dignitas Verbi Dei requirit ut in ecclesia locus congruus exsistat e quo annuntietur et ad quem, inter liturgiam verbi, attentio fidelium sponte convertatur».133
[1185]
神の民の集まりは洗礼によって始まります。したがって、教会堂には洗礼を行う場所(洗礼盤)と、洗礼の時の約束を思い出させるもの(聖水)を備えなければなりません。
洗礼でいただいた神のいのちを新たにするには、悔い改めが必要です。したがって教会堂には、悔い改める人が罪を告白し、ゆるしを受けるための適切な場所を備えなければなりません。
教会堂はまた、潜心と、エウカリスチアの祈りを深め内面化するための静かな祈りの場所でもなければなりません。
Congregatio populi Dei a Baptismate incipit; ecclesia igitur debet locum habere pro celebratione Baptismatis (baptisterium) et memoriam promissionum Baptismi promovere (aqua benedicta).
Renovatio vitae baptismalis paenitentiam exigit. Ecclesia paenitentiae expressioni et veniae receptioni obsequi debet, id quod aptum ad paenitentes recipiendos postulat locum.
Ecclesia etiam spatium esse debet quod ad recollectionem et ad orationem invitat silentiosam quae magnam Eucharistiae precem protrahit et interiorem reddit.
[1186]
教会堂には終末的な意味もあります。神の家に入るには、敷居をまたがなければなりません。この敷居は罪によって傷つけられた世界から、すべての人が招かれている新しいいのちの世界に移ることを象徴しています。見える教会堂は、御父の家を象徴するものです。神の民はその家に向かって歩み、そこで御父は、「彼らの目の涙をことごとくぬぐい取ってくださ」(黙示録21∙4)います。したがって、教会堂は神のすべてのの子らに扉を大きく開き、歓迎してくれる神の家でもあります。
Ecclesia denique significationem habet eschatologicam. Ad ingrediendum in domum Dei, necessarium est limen transgredi, quod symbolum est transitus e mundo vulnerato a peccato ad mundum vitae novae ad quem omnes vocantur homines. Ecclesia visibilis symbolum est domus paternae ad quam populus Dei progreditur et in qua Pater «absterget omnem lacrimam ab oculis eorum» (Apc 21,4). Hac de causa, ecclesia etiam domus est omnium filiorum Dei, ample aperta et receptatrix.