[1200]
エルサレムの初代教会からキリストの再臨まで、使徒伝承の信仰に忠実な神の諸教会がさまざまなところで祝うものは同じキリストの過越の神秘です。典礼において祝われる神秘は一つですが、これを祝う形式は多様です。
Idem mysterium Paschale ubique celebrant Ecclesiae Dei, a prima Hierosolymorum communitate usque ad Parusiam, fidei apostolicae fideles. Mysterium in liturgia celebratum unum est, sed formae eius celebrationis sunt diversae.
[1201]
キリストの神秘は、いかなる典礼伝統をもってしても表現し尽くすことのできないほど奥が深く、豊かなものです。さまざまな典礼儀式の起源と発達の歴史を見ると、それらが互いに補完し合うものであることに驚かされます。諸教会は、信仰と信仰の諸秘跡とをともに保ちながらこれらの典礼伝承を実践してきたので、相互に充実し合い、すべての教会に共通な伝統と使命とを忠実に保って成長したのですパウルス6世使徒的勧告『福音宣教』63〜64(Evangelii nuntiandi: AAS 68 [1976] 53-55)参照。。
Inscrutabiles mysterii Christi tales sunt divitiae ut nulla traditio liturgica possit eius expressionem exhaurire. Historia ortus et progressionis horum rituum mirabilem testatur complementaritatem. Cum Ecclesiae has traditiones liturgicas in fidei et sacramentorum fidei communione duxerunt in vitam, mutuo se locupletaverunt et creverunt in fidelitate Traditioni et communi totius Ecclesiae missioni.Cf Paulus VI, Adh. ap. Evangelii nuntiandi, 63-64: AAS 68 (1976) 53-55.
[1202]
多様な典礼伝承は、まさに教会の使命のゆえに生じました。同じ地域にあり、同じ文化を持つ諸教会は、キリストの神秘を自分たちが共有する文化の特色に応じて表現し、祝うようになりました。この特色は「ゆだねられた信仰の遺産」2テモテ1・14参照。の伝達、典礼象徴、兄弟的共同体の組織のあり方、諸神秘の神学的理解や聖性の型などに表されています。こうして、すべての民の光であり救いであるキリストは、教会が派遣され、根を下ろす民族や文化に、各地の教会の典礼生活を通して紹介されることになります。教会は普遍的です。したがって、あらゆる文化の真の富を浄化しながら、それらを一つの教会に取り入れることができるのです『教会憲章』,第23項、第2バチカン公会議『エキュメニズムに関する教令』,第4項(Unitatis redintegratio)参照。。
Diversae traditiones liturgicae propter ipsam Ecclesiae missionem sunt ortae. Ecclesiae eiusdem geographici et culturalis spatii pervenerunt ad mysterium Christi per expressiones peculiares, culturaliter proprias, celebrandum: in traditione «depositi fidei»,Cf 2 Tim 1,14. in liturgico symbolismo, in fraternae communionis organizatione, in theologica mysteriorum intelligentia et in sanctitatis typis. Sic Christus, omnium populorum Lux et Salus, in liturgica cuiusdam Ecclesiae vita, populo et culturae manifestatur ad quos illa missa et in quibus radicata est. Ecclesia est catholica: in suam unitatem omnes veras culturarum divitias, potest, eas purificans, colligere.Cf Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 23: AAS 57 (1965) 28-29; Id., Decr. Unitatis redintegratio, 4: AAS 57 (1964) 95.
[1203]
伝統的な典礼様式ないし現在教会で用いられている典礼様式には、ラテン典礼(主としてローマ典礼、そのほかに、アンブロジオ典礼などのある地方教会の典礼とある修道会典礼なども含む)、ビザンティン典礼、アレクサンドリア典礼ないしコプト典礼、シリア典礼、アルメニア典礼、マロン典礼、カルデア典礼などがあります。「聖なる公会議は、伝統に忠実に従い、合法的に承認されているすべての典礼様式を、聖にして母なる教会が、同等の権利と栄誉を持つものと認め、それらが将来も保存され、あらゆる方法で促進されるように望むものであることを宣言します」『典礼憲章』,第4項。。
Traditiones liturgicae seu ritus nunc usitati in Ecclesia sunt ritus latinus (praecipue ritus Romanus, sed etiam ritus quarumdam localium Ecclesiarum, sicut ritus Ambrosianus, vel quorumdam ordinum religiosorum) et ritus Byzantinus, Alexandrinus seu Copticus, Syriacus, Armenius, Maronita et Chaldaeus. «Traditioni [...] fideliter obsequens, sacrosanctum Concilium declarat sanctam Matrem Ecclesiam omnes ritus legitime agnitos aequo iure atque honore habere, eosque in posterum servari et omnimodo foveri velle».Concilium Vaticanum II, Const. Sacrosanctum Concilium, 4: AAS 56 (1964) 98.
[1204]
したがって、典礼はさまざまな民族の特性や文化に対応すべきものです『典礼憲章』,第37項-第40項参照。。キリストの神秘が「信仰による従順に導〔き〕、すべての異邦人に」(ローマ16∙26)知られるようになるため、その神秘はあらゆる文化の中で告げ知らされ、祝われ、具現されなければなりません。それはこれらの文化が破壊されずに、キリストによって新しいいのちを与えられ、完成されるようになるためですヨハネ・パウロ2世『要理教育に関する使徒的勧告』53(Catechesi tradendae: AAS 71 [1979] 1319-1321)参照。。まさに、キリストによって担われ変容された諸民族の固有な文化とともに、またその文化を通してこそ、神の多くの子らは御父に近づき、ただ一つの霊に結ばれて御父をたたえることができるのです。
Liturgiae celebratio debet igitur diversorum populorum correspondere indoli atque culturae.Cf Concilium Vaticanum II, Const. Sacrosanctum Concilium, 37-40: AAS 56 (1964) 110-111. Ut mysterium Christi «ad oboedientiam fidei in cunctis gentibus» patefiat (Rom 16,26), in omnibus culturis annuntiari, celebrari et in vitam duci debet ita ut hae ab illo non aboleantur, sed redimantur et perficiantur.Cf Ioannes Paulus II, Adh. ap. Catechesi tradendae, 53: AAS 71 (1979) 1319-1321. Multitudo filiorum Dei cum eorum humana propria cultura et per illam, a Christo assumptam et transfiguratam, accessum habet ad Patrem, ad Ipsum in uno Spiritu glorificandum.
[1205]
「典礼、とくに秘跡の典礼には、不変の部分があります。神によって制定されたものとして、教会はこれを守り続けます。しかしまた同時に変えることのできる部分もあって、教会にはこれを新しく福音を受け入れた諸民族の文化に適応させる権限、時にはその義務があるのです」ヨハネ・パウロ2世使徒的書簡『ヴィチェシムス・クイントウス・アンヌス』16 (Vicesimus quintus annus : AAS 81 [1989] 912-913)。 『典礼憲章』,第21項参照。。
«Consideretur oportet in liturgia, et praesertim in sacramentorum liturgia, partem immutabilem inesse, utpote divinitus instituta, cuius Ecclesia est custos, et partes quae mutari possunt, quas ipsa potest et interdum debet ad culturas componere populorum recens evangelizatorum».Ioannes Paulus II, Litt. ap. Vicesimus quintus annus, 16: AAS 81 (1989) 912-913; cf Concilium Vaticanum II, Const. Sacrosanctum Concilium, 21: AAS 56 (1964) 105-106.
[1206]
「典礼の多様性は豊かさの源泉でもありえますが、同時に、相互間の緊張、無理解、さらには分裂さえも引き起こしえるものです。典礼の多様性は、当然一致を害するものであってはなりません。その多様性は、共通の信仰、教会がキリストから受けた諸秘跡のしるし、そして位階制度のもとでの交わりに対する忠実さを守ってのみ表されるべきものです。諸文化への順応のためには回心が求められますが、また同時に、必要であれば、カトリック信仰と相いれない先祖伝来の慣習を捨てることも要求されます」ヨハネ・パウロ2世『ヴィチェシムス・クイントウス・アンヌス』16(loc. cit.,913)。。
«Varietas liturgica fons auctus esse potest, sed etiam contentiones suscitare, inscitias invicem et etiam schismata. Patet hac in re varietatem non debere unitati nocere, nec exprimi posse nisi per fidelitatem erga fidem communem, erga signa sacramentalia, quae Ecclesia a Christo accepit, atque erga hierarchicam communionem. Accommodatio ad culturas cordis conversionem exigit et, si necesse sit, etiam intermissionem consuetudinum avitarum cum fide catholica insociabilium».Ioannes Paulus II, Litt. ap. Vicesimus quintus annus, 16: AAS 81 (1989) 913.
[1207]
本来、典礼の挙行は教会が存在する民族の文化的表現方法を用いて行われるべきですが、文化に従属させてしまってはなりません。他方、典礼そのものは諸文化を生み出し、育てます。
Oportet ut liturgiae celebratio ad se in cultura populi tendat exprimendam ubi Ecclesia invenitur, quin se illi submittat. Ex alia vero parte, liturgia ipsa est culturarum generatrix et efformatrix.
[1208]
キリストの同じ神秘を表し伝えるものとして合法的に認められた多様な典礼伝承や儀式は、教会の普遍性を表します。
Diversae liturgicae traditiones, seu ritus, legitime agnitae, quatenus idem Christi mysterium significant et communicant, Ecclesiae manifestant catholicitatem.
[1209]
典礼伝承の多様性における一致を保証する基準は、使徒伝承への忠実さ、すなわち、使徒から受け継いだ信仰および諸秘跡における交わり、つまり、使徒継承によって示され保証されている交わりを保つということです。
Criterium, quod unitatem in traditionum liturgicarum tuetur pluriformitate, est Traditioni apostolicae fidelitas, id est: communio in fide et sacramentis ab Apostolis receptis, quae quidem communio a successione apostolica significatur et in tuto ponitur.