[1783]
良心は培われ、倫理的判断は照らされなければなりません。よく形成された良心は、正しくて誠実です。良心はその判断を、理性に従いながら、創造主の英知の望みである真の善に基づいて形づくっていきます。悪い影響を受けやすい人や、自らの判断を好んだり、権威ある教えを拒否するという罪の誘惑に陥りやすい人には、良心の教育が不可欠です。
Conscientia certior fieri et iudicium morale illustrari debent. Conscientia bene efformata recta est et verax. Sua enuntiat iudicia rationem sequens, secundum verum bonum a Creatoris sapientia volitum. Conscientiae educatio est necessaria hominibus qui influxibus negativis sunt subiecti et a peccato tentati ut suum iudicium praeferant proprium et auctoritate praeditas reiiciant doctrinas.
[1784]
良心の教育は一生涯の務めです。良心の教育によって、幼いころから、子供たちは倫理的良心によって知らされた心の中にあるおきてを認識し実行できるようになります。賢明な教育によって徳がしつけられ、恐れや、自己愛(利己主義)、高慢、人間的弱さや過ちから生じる罪責感に基づく怒りや自己満足などから守られ、いやされます。良心の教育は自由を保証し、心の平和を生みだします。
Conscientiae educatio munus est totius vitae. A prioribus annis, ipsa puerum suscitat ad cognitionem et praxim interioris legis a morali conscientia agnitae. Prudens educatio virtutem docet; ipsa a metu, a caeco sui amore («egoismo») et a superbia, a culpabilitatis exacerbationibus et complacentiae motibus praeservat, quae ex debilitate et humanis oriuntur culpis, vel ea sanat. Conscientiae educatio libertatem praestat et pacem cordis gignit.
[1785]
良心の形成にあたっては、神のことばがわたしたちの道を照らしてくれます。これを信仰と祈りとをもって吸収し、実践しなければなりません。さらに、キリストの十字架に照らしてわたしたちの良心を糾明しなければなりません。わたしたちは聖霊のたまものに支えられ、他の人々のあかしや助言に助けられ、教会が認可した教えによって導かれるのです55。
In conscientiae efformanda, Verbum Dei lux itineris est nostri; illud in fide et oratione proprium facere oportet atque in praxim adducere. Debemus quoque nostram examinare conscientiam respiciendo ad crucem Domini. Dona Spiritus Sancti succurrunt nobis, qui aliorum testimonio et consiliis adiuvamur atque Ecclesiae doctrina auctoritate praedita ducimur.75