[2259]
聖書は、兄のカインが弟のアベルを殺害した物語で創世記4・8-12参照。、すでに人類史の初めから、人間には原罪の結果である怒りや欲望があったことを明らかにしています。人間は人間の敵となりました。神は弟殺しの凶悪さについて、次のようにいわれます。「何ということをしたのか。お前の弟の血が土の中からわたしに向かって叫んでいる。今、お前はのろわれる者となった。お前が流した弟の血を、口を開けて飲み込んだ土よりもなお、のろわれる」(創世記4∙10-11)。
Scriptura, in narratione occisionis Abel per Cain fratrem eius,Cf Gn 4,8-12. revelat, inde ab historiae humanae initiis, praesentiam, in homine, irae et cupiditatis, quae peccati originalis sunt consequentiae. Homo sui paris factus est inimicus. Deus declarat huius fratricidii nequitiam: «Quid fecisti? Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de agro. Nunc igitur maledictus eris procul ab agro, qui aperuit os suum et suscepit sanguinem fratris tui de manu tua!» (Gn 4,10-11).
[2260]
神と人間との間の契約は、神からのいのちのたまものといのちを奪う人間の暴力との記憶で織り成されています。
「あなたたちのいのちである血が流された場合、わたしは賠償を要求する。……人の血を流す者は人によって自分の血を流される。人は神にかたどって造られたからだ」(創世記9∙5-6)。
旧約聖書はつねに、血をいのちの聖なるしるしとみなしてきました
レビ17・14参照。。これはいつの時代にも必要な教えです。
Foedus inter Deum et humanitatem iteratis doni divini vitae humanae et mortiferae violentiae hominis recordationibus est intextum:
« Sanguinem enim animarum vestrarum requiram [...]. Quicumque effuderit humanum sanguinem, per hominem fundetur sanguis illius; ad imaginem quippe Dei factus est homo » (Gn 9,5-6).
Vetus Testamentum semper sanguinem habuit tamquam sacrum vitae signum.
Cf Lv 17,14. Huius doctrinae necessitas pro omnibus est temporibus.
[2261]
聖書は、「罪なき人、正しい人を殺してはならない」(出エジプト23∙7)という説明をつけて、第五のおきてで述べられている禁止の意味を明確にしています。罪のない人を故意に殺害することは、人間の尊厳や黄金律、ならびに創造主の聖性とは相いれない重大な罪です。これを定める法は普遍的に有効であり、時と所とを問わず、すべての人間、また一人ひとりの人間を束縛します。
Scriptura prohibitionem determinat quinti praecepti: «Insontem et iustum non occides» (Ex 23,7). Innocentis occisio voluntaria dignitati creaturae humanae, regulae aureae et Creatoris sanctitati est graviter contraria. Lex quae illam proscribit, universaliter est valida: omnes et singulos, semper obligat et ubique.
[2262]
主は山上の説教の中で、「殺すな」(マタイ5∙21)というおきてを確認した上で、さらに、怒りや憎しみ、復讐なども禁じておられます。さらにキリストは、打たれたら他のほおを向けマタイ5・22-26,38-39参照。、敵を愛することさえも弟子たちに求めておられますマタイ5・44参照。。ご自身は自分の身を守ろうともせず、ペトロには剣をさやに納めるよう命じられましたマタイ26・52参照。。
Dominus, in sermone montano, praeceptum recolit: «Non occides» (Mt 5,21), eique proscriptionem addit irae, odii et vindictae. Immo etiam Christus a Suo discipulo etiam postulat ut alteram praebeat maxillam,Cf Mt 5,22-26.38-39. suos diligat inimicos.Cf Mt 5,44. Ipse Se non defendit dixitque Petro ut gladium suum relinqueret in vagina.Cf Mt 26,52.
[2263]
個人および社会の正当防衛は認められます。それは罪のない人を故意に殺害することを禁止するおきての例外としてではありません。「自己防衛の行為によって二つの結果が生じる可能性があります。一つは自分自身のいのちの保全であり、他は攻撃者の死です」聖トマス・アクイナス『神学大全』 (S. Thomas Aquinas, Summa theologiae, 2 -2, q. 64, a. 7, c: Ed. Leon. 9, 74)。。「一つの行為によって、それだけを意図していた結果と意図していなかった結果との二つが生じるような場合、その行為が禁じられることはありません」同(Ibid., 2-2, q. 64, a. 7, c:Ed. Leon. 9, 74)。。
Personarum et societatum legitima defensio exceptio non est prohibitionis occisionis innocentis quae homicidium constituit voluntarium. «Ex actu [...] alicuius seipsum defendentis duplex effectus sequi potest: unus quidem conservatio propriae vitae; alius autem occisio invadentis».Sanctus Thomas Aquinas, Summa theologiae, II-II, q. 64, a. 7, c: Ed. Leon. 9, 74. «Nihil prohibet unius actus esse duos effectus, quorum alter solum sit in intentione, alius vero sit praeter intentionem».Sanctus Thomas Aquinas, Summa theologiae, II-II, q. 64, a. 7, c: Ed. Leon. 9, 74.
[2264]
自分自身に対する愛というものが、倫理の基本原理です。したがって、自分の生きる権利を他の人の攻撃から守るのは正しいことです。自分のいのちを守るために戦う者は、たとえ攻撃者をやむなく殺すことがあったとしても、殺人の罪科を負うことはありません。
「自己防衛のために、必要以上に暴力を振るうことはゆるされません。しかし、他人の暴力を適度に退けることはゆるされます。……また、この適度な自己防衛のため、やむなく他人を殺すことがあっても、救霊には差し支えありません。他人のいのちよりも自分自身のいのちにいっそう留意しなければならないからです」同(Ibid., 2-2, q. 64, a. 7, c:Ed. Leon. 9, 74)。。
Amor erga se ipsum fundamentale moralitatis permanet principium. Est igitur legitimum efficere ut proprium ad vitam observetur ius. Qui suam vitam defendit, homicidii non est reus etiamsi cogatur aggressori suo ictum ferre mortalem:
« Si aliquis ad defendendum propriam vitam utatur maiori violentia quam oporteat, erit illicitum. Si vero moderate violentiam repellat, erit licita defensio [...]. Nec est necessarium ad salutem ut homo actum moderatae tutelae praetermittat ad evitandum occisionem alterius: quia plus tenetur homo vitae suae providere quam vitae alienae ».Sanctus Thomas Aquinas, Summa theologiae, II-II, q. 64, a. 7, c: Ed. Leon. 9, 74.
[2265]
正当防衛は単に権利であるばかりではなく、他人の生命に責任を持つ者にとっては重大な義務となります。共通善を防衛するには、不正な侵犯者の有害行為を封じる必要があります。合法的な権威を持つ者には、その責任上、自分の責任下にある市民共同体を侵犯者から守るためには武力さえも行使する権利があります。
Legitima defensio potest esse non solum ius, sed grave officium ei, qui vitam aliorum praestare debet. Defendere commune bonum poscit ut iniustus aggressor extra possibilitatem nocendi collocetur. Hoc titulo, qui legitime auctoritatem detinent, ius habent etiam armis utendi ad repellendos aggressores civilis communitatis concreditae ipsorum responsabilitati.
[2266]
人々の権利や市民社会の基本的な規定に反する有害な行為が広がるのを抑制する国家の務めは、共通善を守るという要求にこたえるものです。合法的な公権は、違反の重さに比例した罰を科す権利と義務とを持っています。処罰の第一の目的は、違反行為によってもたらされた混乱を正すことです。違反者側がこれを喜んで受け入れるとき、償いの効果は達せられます。処罰にはまた、公共の秩序を守り市民の安全を擁護することに加えて、加療するという目的があります。処罰は、可能な限り、違反者側の矯正に役立つものでなければなりません。
Exigentiae bonum commune tuendi correspondet nixus Status ut propagationem coerceat modorum agendi qui hominis iura atque civilis commercii normas fundamentales laedunt. Legitimae publicae auctoritatis ius est et officium ut poenas gravitati delicti proportionatas infligat. Poena tamquam primum habet scopum inordinationem a culpa introductam reparare. Cum poena voluntarie a culpabili accipitur, valorem acquirit expiationis. Poena deinde, praeter ordinis publici defensionem atque securitatis personarum tutelam, scopum intendit medicinalem, ipsa debet, quantum fieri potest, ad culpabilis emendationem conferre.
[2267]
教会の伝統的な教えによれば、違反者の身元や責任が完全に確認された場合、それが不当な侵犯者から効果的に人命を守ることが可能な唯一の道であるならば、死刑を科すことも排除されていません。
攻撃する者に対して血を流さずにすむ手段で人命を十分に守ることができ、また公共の秩序と人々の安全を守ることができるのであれば、公権の発動はそのような手段に制限されるべきです。そのような手段は、共通善の具体的な状況にいっそうよく合致するからであり、人間の尊厳にいっそうかなうからです。
実際、今日では、国家が犯罪を効果的に防ぎ、償いの機会を罪びとから決定的に取り上げることなしに罪びとにそれ以上罪を犯させないようにすることが可能になってきたので、死刑執行が絶対に必要とされる事例は、「皆無ではないにしても、非常にまれなことになりました」ヨハネ・パウロ2世回勅『いのちの福音』56(Evangelium vitae : AAS 87 [1995] 464)。。
Traditionalis doctrina Ecclesiae, supposita plena determinatione identitatis et responsabilitatis illius qui culpabilis est, recursum ad poenam mortis non excludit, si haec una sit possibilis via ad vitas humanas ab iniusto aggressore efficaciter defendendas.
Si autem instrumenta incruenta sufficiunt ad personarum securitatem ab aggressore defendendam atque protegendam, auctoritas his solummodo utatur instrumentis, utpote quae melius respondeant concretis boni communis condicionibus et sint dignitati personae humanae magis consentanea.
Revera nostris diebus, consequenter ad possibilitates quae Statui praesto sunt ut crimen efficaciter reprimatur, illum qui hoc commisit, innoxium efficiendo, quin illi definitive possibilitas substrahatur ut sese redimat, casus in quibus absolute necessarium sit ut reus supprimatur, «admodum raro [...] intercidunt [...], si qui omnino iam reapse accidunt».Ioannes Paulus II, Litt. enc. Evangelium vitae, 56: AAS 87 (1995) 464.
[2268]
第五のおきては、
直接的で意図的な殺人を重大な罪として禁じています。殺人者ならびに殺害に意図的に協力する者は、天に復讐を叫ぶ罪を犯すことになります
創世記4・10参照。。
えい児殺し『現代世界憲章』,第51項参照。、兄弟(姉妹)殺し、尊属殺人、配偶者殺しなどは、自然のきずなを断ち切るものなので、特別に重い罪となります。たとえ公権によって命じられたものであっても、優生学的な懸念ないし公衆衛生への配慮などという理由では、いかなる殺人も正当化することはできません。
Quintum praeceptum tamquam peccato graviter obnoxium proscribit
homicidium directum et voluntarium. Homicida illique qui voluntarie cooperantur occisioni, committunt peccatum quod ad coelum clamat vindictam postulans.
Cf Gn 4,10. Infanticidium,Cf Concilium Vaticanum II, Const. past. Gaudium et spes, 51: AAS 58 (1966) 1072. fratricidium, parricidium et coniugis occisio crimina sunt speciatim gravia, propter naturalia vincula quae rumpunt. Sollicitudo pro eugenismo vel pro curanda publica valetudine nullam possunt iustificare occisionem, licet haec a publicis praecipiatur potestatibus.
[2269]
第五のおきては、間接的に殺人を引き起こす意図をもって何らかの行為をすることを禁じます。道徳律は、重大な理由もなくだれかを死の危険にさらさせること、さらに、危険な状態にある人を見捨てることさえも禁じています。xs+社会が救済策を講じることなしに餓死を容認することは、恥ずべき不正であり、重大な過失です。金融業や商売で金もうけをするために人間として自分の兄弟である人々を飢餓や死に至らせる商人たちは、間接的に殺人を犯しているのです。そのような人たちには、殺人罪を適応することができますアモス8・4-10参照。。xs-意図的ではない殺人(致死)は倫理的には罪に帰せられることはありませんが、もし、たとえ意図してはいなくても、相応な理由もないのにある行為によって人を死に至らせるような場合は、重大な過失の責めを免れることはありません。
Quintum praeceptum prohibet aliquid facere cum intentione mortem cuiusdam personae indirecte provocandi. Lex moralis vetat quemdam periculo mortis exponere sine causa gravi, et etiam auxilium recusare personae in discrimine constitutae.
A societate humana condiciones famis tolerari, quae mortem afferunt, quin nisus fiat ut eisdem remedium afferatur, scandalosa est iniustitia et gravis culpa. Negotiatores, quorum usurarii et mercatorii usus, suorum in humanitate fratrum famem et mortem provocant, indirecte committunt homicidium. Hoc illis est imputabile.Cf Am 8,4-10.
Homicidium involuntarium moraliter imputabile non est. Sed si quis, sine rationibus proportionatis, ita agit ut mortem adducat, etiam sine intentione illam apportandi, de gravi non excusatur culpa.
[2270]
人のいのちはどんなことがあっても受精の瞬間から尊重され、保護されなければなりません。人間は存在の最初の瞬間から人権を認められなければなりませんが、その中にはあらゆる罪なき人間のいのちに対する不可侵権が含まれています
教理省『生命のはじまりに関する教書』第1章1(loc. cit., 79)参照。。
「わたしはあなたを母の胎内に造る前からあなたを知っていた。母の胎から生まれる前にわたしはあなたを聖別し〔た〕」(エレミヤ1∙5)。
「秘められたところでわたしは造られ、深い地の底で織り成された。あなたには、わたしの骨も隠されてはいない」(詩編139∙15)。
Vita humana, a momento conceptionis, debet absolute observari et protegi. Creaturae humanae, inde a primo eius exsistentiae momento, agnosci debent personae iura, inter quae ius inviolabile omnis creaturae innocentis ad vitam.
Cf Congregatio pro Doctrina Fidei, Instr. Donum vitae, 1, 1: AAS 80 (1988) 79. « Priusquam te formarem in utero, novi te et, antequam exires de vulva, sanctificavi te » (Ier 1,5).
« Non sunt abscondita ossa mea a Te, cum factus sum in occulto, contextus in inferioribus terrae » (Ps 139,15).
[2271]
教会は1世紀から、あらゆる妊娠中絶は倫理的に悪いものであるということを宣言してきました。この教えは変わったことがありません。不変のままです。目的または手段として意図された直接の妊娠中絶は、道徳律への重大な背反です。
「胎児を中絶によって殺したり、新生児を間引いたりしてはなりません」『ディダケー』 (Didache 2, 2: SC 248,148 [Funk 1, 8])。『偽バルナバの手紙』(Epistula Pseudo Barnabae 19, 5 : SC 172,202 [Funk 1, 90])、『ディオグネトスへの手紙』 (Epistula ad Diognetum 5, 6:SC33,62 [Funk 1, 398])、テルトゥリアヌス『護教諭』 (Tertullianus, Apologeticum, 9, 8 : CCL 1, 103 [PL 1, 371 3721)参照。。
「生命の主なる神は、生命の維持という崇高な役務を人間に託したのですから、人間は人間にふさわしい方法でこの役務を果たさなければなりません。生命は妊娠したときから細心の注意をもって守護しなければなりません。堕胎と幼児殺害は恐るべき犯罪です」『現代世界憲章』,第51項。。
Ecclesia, a saeculo primo, moralem affirmavit malitiam omnis abortus provocati. Haec doctrina mutata non est. Permanet immutabilis. Abortus directus, id est, tamquam finis vel tamquam medium volitus, legi morali est graviter contrarius:
« Non interficies foetum in abortione neque interimes infantem natum ».Didaché 2, 2: SC 248, 148 (Funk 1, 8); cf Epistula Pseudo Barnabae 19, 5: SC 172, 202 (Funk 1, 90); Epistula ad Diognetum 5, 6: SC 33, 62 (Funk 1, 398); Tertullianus, Apologeticum, 9, 8: CCL 1, 103 (PL 1, 371-372).
« Deus [...], Dominus vitae, praecellens servandi vitam ministerium hominibus commisit, modo homine digno adimplendum. Vita igitur inde a conceptione, maxima cura tuenda est; abortus necnon infanticidium nefanda sunt crimina ».Concilium Vaticanum II, Const. past. Gaudium et spes, 51: AAS 58 (1966) 1072.
[2272]
妊娠中絶に直接に協力することは大罪です。教会は人のいのちに対して行われるこの犯罪に、教会法上の破門罰を科しています。「堕胎を企てる者にして、既遂の場合は」 「新教会法典」第1398条。、「犯行事実そのものによって」「新教会法典」第1314条。、法に規定された条件に基づいて「新教会法典」第1323-1324条参照。「伴事的破門制裁を受ける」「新教会法典」第1398条。ことになっています。しかし、教会はこれによってあわれみに制限を置こうとしているのではありません。犯された犯罪の重さや、死に追いやられた罪のない者、両親、そして社会全体に加えられた償うことのできない損害を明らかにしているのです。
Formalis cooperatio ad abortum culpam constituit gravem. Ecclesia hoc contra vitam humanam delictum poena canonica punit excommunicationis. «Qui abortum procurat, effectu secuto, in excommunicationem latae sententiae incurrit»,CIC canon 1398. «ipso facto commissi delicti»,CIC canon 1314. condicionibus a iure praevisis.Cf CIC canones 1323-1324. Ecclesia sic misericordiae campum restringere non intendit. Commissi criminis manifestat gravitatem, damnum irreparabile innocenti, qui morte afficitur, illatum, eius parentibus totique societati.
[2273]
罪のない一人ひとりの人間が持ついのちへの譲渡できない権利が、
市民社会とその法制との構成要素となっています。
「人間のほかに譲りえない権利は、市民社会と公権力によって認められ、尊重されなければなりません。これらの人権の根拠は、個人自身にもその両親にもあるわけではなく、また社会や国家が与えてくれたものでもありません。これらの権利は人間の本性に属するものであり、人間の生命の源である神の創造の働きによって人間に刻まれたのです。これらの基本的人権の中では、今ここで取り扱っている問題に関連して、次の権利を挙げておかなければならないでしょう。すなわち、受精の瞬間から死ぬときまで、すべての人間が持っている生きる権利および自分のからだを傷つけられない権利です」教理省『生命のはじまりに関する教書』第3章(loc. cit., 98-99)。。
「国家は、法律によって授けられるべき権利を逆に人々から奪うそのとき、法の前でのすべての人間の平等を否定することになります。国家が、各市民、その中でももっとも傷つけられやすい人間の権利に奉仕するためにその力を行使しないとき、法に基づく国家の基盤そのものが脅かされることになります。……まだこの世に生まれ出ていない子供に受精の瞬間から与えられるべき尊厳と保護の当然の結果として、法律は、子供の人権に対するすべての意図的侵害に対して、適切な罰則を定めなければなりません」同第3章(loc. cit.,99)。。
Ius inalienabile ad vitam uniuscuiusque hominis innocentis est elementum societatis civilis et eius legislationis constitutivum:
«Inalienabilia personae iura agnosci atque observari debent a civili societate et a publicis auctoritatibus. Quae iura neque a singulis hominibus pendent, neque a parentibus, ac ne sunt quidem concessio a societate et a Civitate facta: verum ea pertinent ad humanam naturam, atque personae inhaerent vi creatricis actionis, a qua persona ipsa originem duxit. Inter haec fundamentalia iura, ad rem quod attinet, recolere oportet: ius ad vitam et ad corporis integritatem, quo unaquaeque creatura humana gaudet a conceptionis momento usque ad mortem».Congregatio pro Doctrina Fidei, Instr. Donum vitae, 3: AAS 80 (1988) 98-99.
«Cum lex civilis cuidam hominum coetui praesidium aufert, quod lex praebere debet, eo ipso tunc respublica negat omnium civium aequalitatem coram lege. Cum respublica vim suam non adhibet ad iura uniuscuiusque tuenda, maxime debiliorum, tunc labefiunt ipsa fundamenta Civitatis legitime constitutae. [...] Ex observantia atque tutela quae nascituro debentur, inde a conceptionis momento, consequitur ut lex congruas poenas praevideat contra quamlibet deliberatam violationem iurium ipsius».Congregatio pro Doctrina Fidei, Instr. Donum vitae, 3: AAS 80 (1988) 99.
[2274]
受精卵・胎児は、受精のときから一個の人格として取り扱われなければなりません。それゆえ、可能な限り、一人の人間としての誠実な保護と世話、ならびに治療を受ける必要があります。
胎児診断は、「受精卵や胎児を傷つけることなくその生命を尊重し、個人としてのその保護や治療のために行われる」のであれば、倫理的にゆるされます。「結果によっては中絶する意図をもって行うのであれば、胎児診断は道徳律に対する重大な背反となるでしょう。……診断は、死刑の宣告となってはなりません」同第1章2(loc. cit., 79-80)。。
Embryo, quippe qui tamquam persona, inde a conceptione, est tractandus, in sua integritate est defendendus, curandus et sanandus, quantum fieri potest, sicut quaelibet alia humana creatura.
Praenatalis diagnosis est moraliter licita, si «tuetur vitam et integritatem embryonis et fetus humani atque spectat ad singulum embryonem servandum vel curandum [...]. Ea tamen graviter legi morali adversatur, si, prout erit eius exitus, admittat abortum fieri posse: diagnosis [...] aequiparanda non est damnationi ad mortem».Congregatio pro Doctrina Fidei, Instr. Donum vitae, 1, 2: AAS 80 (1988) 79-80.
[2275]
「人間の胎児(受精卵・胚芽を含む)を傷つけることなくその生命を尊重し、必要以上の危険を冒さず、直接に胎児の治療と結びつき、その健康状態を改善し、または個人としての生存を助けるようなものであれば、胎児に対して行われる治療行為は認められます」同第1章3(loc. cit., 80-81)。。
「使い捨ての生物学的材料として人間の受精卵を製造することは道徳に反します」同第1章5(loc. cit.,83)。。
「染色体や遺伝子に影響を与えようとする試みは治療行為ではなく、性の区別や、前もって決められるその他の特徴に基づいて人間を選別して出産することを目指すものであり、人格としての人間の尊厳と完全性とアイデンティティーを脅かすものです」同第1章6(loc. cit.,85)。。
«Interventus in humano embryone liciti habendi sunt hac condicione, ut embryonis vitam integritatemque observent, ne secumferant pericula haud proportionata sed spectent ad morbi curationem, ad salutis statum in melius mutandum vel ad ipsius singularis fetus superstitem vitam in tuto ponendam».Congregatio pro Doctrina Fidei, Instr. Donum vitae, 1, 3: AAS 80 (1988) 80-81.
«Morum [...] honestati contrarium est embryones humanos gignere ad abutendum, scilicet ut efficiantur "materia biologica", quae praesto sit ad usum».Congregatio pro Doctrina Fidei, Instr. Donum vitae, 1, 5: AAS 80 (1988) 83.
«Nonnulli conatus interveniendi in patrimonio cromosomico vel generativo non sunt therapeutici, sed spectant ad viventes humanos gignendos, selectos secundum sexum vel alias proprietates iam antea praestitutas. Huiusmodi artificiosae tractationes adversantur personali humanae creaturae dignitati eiusque integritati atque identitati»Congregatio pro Doctrina Fidei, Instr. Donum vitae, 1, 6: AAS 80 (1988) 85. unicae, non iterabili.
[2276]
生命力が減退したり衰弱したりした人々に対しては、特別な心遣いをする必要があります。病人や障害者ができる限り通常の生活ができるように支援しなければなりません。
Illi, quorum vita impedita est vel infirmata, specialem postulant observantiam. Personae aegrotae vel aliqua incapacitate (handicap) laborantes sustineri debent ut vitam degant ita normalem, quantum fieri potest.
[2277]
障害者や病人、あるいは瀕死者などのいのちに終止符を打たせる直接的な安楽死は、動機や手段のいかんを問わず、倫理的に容認できません。
したがって、苦しみを除去するために死に至らせる行為、あるいは何もしないで放置しておくことは、その行為自体あるいは意向のゆえに、人間の尊厳ならびにその創造主である生きておられる神への崇敬に反する重大な殺人行為となります。たとえ善意によって判断を誤ったにしても、それが殺人行為であることには変わりがなく、つねに禁じられ、拒否されるべき行為なのです教理聖省宣言『安楽死について』 (Iura et bona : AAS 72 [1980] 542-552)参照。。
Euthanasia directa, quaecumque sunt eius motiva vel media, consistit in fine imponendo vitae personarum aliqua incapacitate (handicap) laborantium, aegrotarum vel morientium. Moraliter inacceptabilis est.
Sic actio vel omissio quae, ex se vel in intentione, mortem causat ad dolorem supprimendum, occisionem constituit dignitati personae humanae et observantiae erga Deum viventem, eius Creatorem, graviter contrariam. Iudicii error, in quem quis bona fide incidere potest, naturam non mutat huius interficientis actus qui semper proscribendus est et excludendus.Cf Sacra Congregatio pro Doctrina Fidei, Decl. Iura et bona: AAS 72 (1980) 542-552.
[2278]
負担が重かったり、危険であったり、特別なものであったり、期待される結果に釣り合わないものであったりするような医療措置の停止は、ゆるされる場合があります。これは「過度の延命措置」を拒絶することです。それは、死なせることを意図するものではなく、死を防ぐことはできないということを認めることです。そのことについての決定は、もし意志能力があるならば患者本人によって、それができない場合は、つねに患者の合理的な意志と正当な利益とを尊重しながら、本人の後見人によってなされるべきです。
Cessatio a mediis medicinalibus, onerosis, periculosis, extraordinariis vel talibus quae cum effectibus obtentis proportionata non sunt, legitima esse potest. Haec est recusatio «saevitiae therapeuticae». Hoc modo, non intenditur mortem inferre; accipitur non posse eam impedire. Decisiones suscipiendae sunt ab aegroto, si ad id competentiam habeat et capacitatem, secus autem ab illis qui ad id, secundum legem, habent iura, rationabilem aegroti voluntatem et legitimum commodum semper observantes.
[2279]
死が差し迫っていると考えられる場合にも、病人に通常行わなければならない看護が中断されることはゆるされません。危篤の病人の苦しみを緩和するために鎮痛剤を使用するのは、たとえ寿命を縮める恐れがあっても、倫理的には人間の尊厳にかなう場合があります。それは、死は目的としても手段としても望まれておらず、ただ避けがたいものとして予知され、受け止められている場合だけのことです。ターミナル・ケアは無私の愛の特別の形であって、勧められるべきものです。
Etiamsi mors imminere consideretur, curae, quae ordinario personae aegrotae debentur, nequeunt legitime interrumpi. Analgesicorum medicamentorum usus ad moribundi dolores sublevandos, etiam cum periculo eius dies breviandi, potest esse dignitati humanae moraliter conformis, si mors neque ut finis neque ut medium est volita, sed solummodo praevisa et, tamquam inevitabilis, tolerata. Curae lenientes formam constituunt excellentem caritatis gratuitae. Hac ratione foveri debent.
[2280]
一人ひとりの人間は神から授けられた自分のいのちについての責任を神のみ前に持っています。神こそ、つねにいのちの至高の主です。わたしたちはこれを感謝していただき、神の誉れとわたしたちの救霊のために維持しなければなりません。わたしたちは神がゆだねてくださったいのちの管理者であって、所有主ではありません。それを自分の意のままにはできないのです。
Unusquisque suae vitae est responsabilis coram Deo qui illam ei donavit. Ipse eius Dominus permanet summus. Tenemur eam cum gratitudine accipere et ad Ipsius honorem praeservare atque ad animarum nostrarum salutem. Vitae, quam Deus nobis concredidit, administratores sumus et non domini. De illa non disponimus.
[2281]
自殺は、自らのいのちを守り維持しようとする人間の自然の傾きとは相反するものです。それは正しい自己愛とはまったく正反対のものです。また、隣人愛にも背くものです。わたしたちは家族・国民・人類社会に対する義務を負っていますが、自殺はこの連帯のきずなを不当に破るものだからです。自殺は生ける神への愛とは正反対のものです。
Suicidium naturali creaturae humanae contradicit inclinationi ad eius vitam conservandam et perpetuandam. Graviter iusto sui ipsius amori contrarium est. Pariter amorem offendit proximi, quia iniuste solidarietatis frangit vincula cum societatibus familiari, nationali et humanae, erga quas obligati permanemus. Suicidium amori Dei viventis est contrarium.
[2282]
範を示す目的で、とくに若者に示すという目的で行われる自殺は、重大なつまずきの罪を加えることになります。自由意志をもって他人の自殺に協力することは道徳律に背きます。
激しい精神的混乱や、試練や苦しみ、あるいは拷問などについての極度の恐れなどは、自殺の責めを軽減することがありえます。
Suicidium, si intentione committitur ut exemplo sit, praesertim iuvenibus, gravitatem etiam sumit scandali. Cooperatio voluntaria ad suicidium est legi morali contraria.
Graves perturbationes psychicae, angustia vel gravis timor probationis, doloris vel cruciatus responsabilitatem se ipsum interficientis possunt imminuere.
[2283]
自殺した人々の永遠の救いについて、絶望してはなりません。神はご自分だけが知っておられる方法によって、救いに必要な悔い改めの機会を与えることがおできになるからです。教会は自殺した人々のためにも祈ります。
De salute aeterna personarum, quae sibi ipsis mortem intulerunt, desperari non debet. Deus potest, viis, quas solus Ipse noscit, occasionem illis praebere salutaris poenitentiae. Ecclesia orat pro personis quae vitae suae intulerunt vim.