[2284]
つまずきとは他人を悪にいざなう態度、もしくは行為のことです。つまずきを与える者は隣人を誘惑し、徳や正しさを傷つけ、兄弟を霊的死に巻き込むこともありえます。ある行為によって、あるいはなすべきことをしないことによって他人を意図的に大罪に巻き込むようなつまずきであれば、大罪となります。
Scandalum habitudo est vel agendi modus qui alium ducunt ad malum faciendum. Qui scandalizat, proximi sui fit tentator. Virtuti et rectitudini damnum affert; fratrem suum in mortem potest trahere spiritualem. Scandalum culpam constituit gravem si actione vel omissione alium deliberate ad culpam gravem trahit.
[2285]
つまずきは、それを引き起こす原因となる者が権威を持つ人であったり、それを受ける者が弱い人であったりする場合は、特別に重い罪となります。キリストはこのようなつまずきの重さを説明するために、「わたしを信じるこれらの小さな者の一人をつまずかせる者は、大きな石うすを首にかけられて、深い海に沈められるほうがましである」(マタイ18∙6)という厳しいことばをあえてお使いになりました1コリント8・10-13参照。。本来的にあるいは務めの上から他の人々を教え訓育する義務のある人々によってなされるつまずきの場合は、とくに重いものとなります。イエスはこのことについて律法学者やファリサイ派の人々を非難し、羊の皮を身にまとったおおかみになぞらえておられますマタイ7・15参照。。
Scandalum particularem induit gravitatem ratione auctoritatis eorum qui illud causant vel debilitatis eorum qui illud patiuntur. Id Domino nostro hanc suggessit maledictionem: «Qui autem scandalizaverit unum de pusillis istis, [...] expedit ei, ut suspendatur mola asinaria in collo eius et demergatur in profundum maris» (Mt 18,6).Cf 1 Cor 8,10-13. Grave est scandalum, cum ab illis efficitur qui, natura vel munere, tenentur ad alios docendos et educandos. Iesus de eo scribas obiurgat et Phariseos: eos cum lupis agnos specie simulantibus comparat.Cf Mt 7,15.
[2286]
つまずきは法律や制度、流行や世論などによって引き起こされることもあります。
風紀の紊乱ないし宗教生活の堕落、あるいは「故意であろうとなかろうと、律法の至高の判定者によるおきてにかなったキリスト教的生活原理を困難にしたりほとんど不可能にしたりする社会的状況」ピウス12世「ラジオ・メッセージ1941年6月1日)」 (AAS33 [1941] 197)。などを生じさせる法律や社会構造を定める人々は、つまずきの罪を犯します。不正行為を起こさせる規則を押しつける企業家や、子供たちを不当に「怒らせる」教育者エフェソ6・4、コロサイ3・21参照。、世論を操作して世人を倫理的価値に背かせる人々なども同様です。
Scandalum potest lege vel institutionibus provocari, usu vel opinione.
Sic scandali efficiuntur culpabiles illi qui leges instituunt vel sociales structuras quae ducunt ad mores pervertendos et ad vitam religiosam corrumpendam, vel ad «sociales condiciones quae, voluntarie vel non, arduam vel fere impossibilem reddunt vitae rationem christianam, praeceptis summi Legislatoris congruentem».Pius XII, Nuntius radiophonicus (1 iunii 1941): AAS 33 (1941) 197. Idem valet de societatum ad bona gignenda moderatoribus qui dispositiones efferunt ad fraudem incitantes, de magistris qui suos pueros «exasperant»Cf Eph 6,4; Col 3,21. vel de illis qui publicam opinionem arte mutant, eam a valoribus moralibus avertentes.
[2287]
権力を濫用して悪行へのいざないとなる状況をつくり出す者は、つまずきの罪を犯し、直接・間接に助長した悪の責任を負うことになります。「つまずきは避けられない。だが、それをもたらす者は不幸である」(ルカ17∙1)。
Ille, qui potestatibus, quibus gaudet, utitur in condicionibus quae ad male agendum inducunt, culpabilis est scandali et responsabilis mali cui directe vel indirecte favit. «Impossibile est ut non veniant scandala; vae autem illi, per quem veniunt» (Lc 17,1).