[2419]
「キリストの啓示は……社会生活の諸法則についてのいっそう深い理解にわたしたちを導きます」『現代世界憲章』,第23項。。教会は人間の真理に関する完全な啓示を福音からくみ取ります。教会は福音をのべ伝えるという自分の使命を果たすとき、キリストの代理者として、人間には固有の尊厳が与えられており、自分たちは人間同士の交わりに召されているのだということを説明し、神の英知にかなった正義と平和を実現するためには何をなすべきなのかを教えます。
«Revelatio christiana [...] ad altiorem vitae socialis legum intelligentiam nos perducit».Concilium Vaticanum II, Const. past. Gaudium et spes, 23: AAS 58 (1966) 1044. Ecclesia ab Evangelio plenam accipit revelationem veritatis de homine. Ipsa, cum suam implet missionem nuntiandi Evangelium, homini, nomine Christi, eius propriam testatur dignitatem eiusque vocationem ad personarum communionem; eum docet exigentias iustitiae et pacis, secundum divinam sapientiam.
[2420]
教会は、「人間の基本的権利や霊魂の救いが要求するときには」『現代世界憲章』,第76項。、経済的・社会的問題に関する倫理的判断を下します。教会は倫理の領域において、公権のそれとは異なる使命を持っています。教会は、地上的共通善はわたしたちの究極目的である最高善に向けられているものなので、そのための配慮をします。教会は、この世の善益に対して、また社会的・経済的関係において、正しい態度を取るようにとわたしたちを励まし続けています。
Ecclesia iudicium fert morale in re oeconomica et sociali, «quando personae iura fundamentalia aut animarum salus id exigant».Concilium Vaticanum II, Const. past. Gaudium et spes, 76: AAS 58 (1966) 1100. Ipsa in ordine moralitatis e missione agit diversa ab illa auctoritatum politicarum: Ecclesia curam habet de boni communis aspectibus temporalibus ratione eorum ordinationis ad Bonum excelsum, nostrum ultimum finem. Ipsa nititur habitudines inspirare iustas relate ad bona terrestria et in relationibus socialibus-oeconomicis.
[2421]
教会の社会的教えが発展したのは19世紀です。そのとき福音は、近代工業社会、消費材生産を目指す新しい社会構造、社会・国家・権威についての新しい考え方、新しい労働や所有の形態と直面するようになりました。経済・社会問題に関する教会の教えの発展は、教会の教えの恒久的な価値と同時に、つねに生きており活力に満ちた聖伝の真の意味を示すものですヨハネ・パウロ2世『新しい課題』3(loc. cit., 794-796)参照。。
Socialis doctrina Ecclesiae saeculo XIX est explicata in occursu Evangelii cum societate moderna machinalis industriae, cum eius novis structuris pro productione bonorum consumendorum, cum eius novo societatis, Status et auctoritatis conceptu, cum eius novis formis laboris et proprietatis. Explicatio doctrinae Ecclesiae, in re oeconomica et sociali, valorem permanentem doctrinae testatur Ecclesiae, insimul sensum verum eius Traditionis semper vivae et activae.Cf Ioannes Paulus II, Litt. enc. Centesimus annus, 3: AAS 83 (1991) 794-796.
[2422]
教会の社会的教えは、教会が聖霊の助けのもとに、歴史的な出来事をキリスト・イエスによって啓示されたことばの全体と照合しながら解釈する度合いに応じて、体系化されていきますヨハネ・パウロ2世『真の開発とは』1,41(loc. cit., 513-514. 570-572)参照。。この教えは、信者がそれに従いたいと思うものであればあるほど、善意の人々に受け入れやすいものとなります。
Socialis doctrina Ecclesiae implicat doctrinae corpus quod contexitur prout Ecclesia eventus decursu historiae interpretatur, sub lumine totius verbi a Christo Iesu revelati, cum assistentia Spiritus Sancti.Cf Ioannes Paulus II, Litt. enc. Sollicitudo rei socialis, 1: AAS 80 (1988) 513-514; Ibid., 41: AAS 80 (1988) 570-572. Haec doctrina eo acceptabilior pro bonae voluntatis fit hominibus, quo magis modum agendi inspirat fidelium.
[2423]
教会の社会的教えは反省するための原理を提示し、判断基準を明らかにし、行動するための指針を与えます。
社会的関係を経済的要因によってのみ決定するような体制はすべて、本来の人間ならびにその行為とは相対立するものですヨハネ・パウロ2世『新しい課題』24 (loc. cit., 821-822)参照。。
Socialis doctrina Ecclesiae principia proponit reflexionis; deducit criteria pro iudicio; consilia praebet pro actione:
Omne systema, secundum quod relationes sociales elementis oeconomicis prorsus determinarentur, naturae personae humanae et eius actuum est contrarium.Cf Ioannes Paulus II, Litt. enc. Centesimus annus, 24: AAS 83 (1991) 821-822.
[2424]
利潤を経済活動の唯一の規範、究極の目的とする理論は倫理的に容認できません。過度の金銭欲は不正な結果を生み出さずにはおきません。それは社会秩序を乱す多くの紛争を引き起こす原因の一つです『現代世界憲章』,第63項、ヨハネ・パウロ2世回勅『働くことについて』7(Laborem exercens: AAS 73 [1981] 592-594 、同『新しい課題』35(loc. cit., 836-838)参照。。
「生産の集団組織を個人と団体の基本的権利に優先させる」 『現代世界憲章』,第65項.体制は、人間の尊厳とは相対立するものです。人々をまったくの生産手段にしてしまうあらゆる行為は、人間を奴隷化し、拝金主義に導き、無神論の拡大に貢献します。イエスは、「あなたがたは、神と富とに仕えることはできない」(マタイ6∙24、ルカ16∙13)といっておられます。
Theoria quae e lucro regulam efficit exclusivam et finem ultimum activitatis oeconomicae, moraliter acceptabilis non est. Inordinatus pecuniae appetitus suos effectus perversos producere non desinit. Ipse est una inter causas plurimorum conflictuum qui ordinem socialem perturbant.Cf Concilium Vaticanum II, Const. past. Gaudium et spes, 63: AAS 58 (1966) 1085; Ioannes Paulus II, Litt. enc. Laborem exercens, 7: AAS 73 (1981) 592-594; Id., Litt. enc. Centesimus annus, 35: AAS 83 (1991) 836-838.
Systema quod «iura fundamentalia personarum singularum et coetuum organizationi productionis collectivae» postponitConcilium Vaticanum II, Const. past. Gaudium et spes, 65: AAS 58 (1966) 1087. dignitati hominis est contrarium. Omnis actio quae personas reducit ita ut pura sint media ad lucrum obtinendum, hominem subiicit, ducit ad pecuniae idololatriam et confert ad atheismum propagandum. «Non potestis Deo servire et mammonae» (Mt 6,24; Lc 16,13).
[2425]
教会は、現代において「共産主義」ないし「社会主義」と結びついた、全体主義的、無神論的イデオロギーを排斥しました。さらに、「資本主義」構造の中での、個人主義と、人間の労働に対する市場法則至上主義とを排斥しましたヨハネ・パウロ2世『新しい課題』10,13,44(loc. cit., 804-806. 809-810. 848 849参照。。中央集権的な計画経済は、社会の成員たちを結ぶ諸関係を根本的に歪曲させるものです。他方、市場法則のみによる経済操作も社会正義に反します。というのは、「市場に位置づけられない人間的必要もたくさんある」同34(loc. cit., 836)。からです。正しい価値体系に基づき、共通善を目指して、市場を妥当に操作しながら経済的発意を奨励しなければなりません。
Ecclesia ideologias totalitarias reiecit et atheas, temporibus modernis, «communismo» vel «socialismo» sociatas. Ceterum, in «capitalismi» exercitio individualismum recusavit et absolutum primatum legis mercatus super laborem humanum.Cf Ioannes Paulus II, Litt. enc. Centesimus annus, 10: AAS 83 (1991) 804-806; Ibid., 13: AAS 83 (1991) 809-810; Ibid., 44: AAS 83 (1991) 848-849. Oeconomiae moderatio per solam praestitutam ordinationem in unum conglobatam fundamentum pervertit vinculorum socialium; eius moderatio per solam mercatus legem iustitiam offendit socialem, quia «quaedam exsistunt postulata humana quae ad mercaturam non attinent».Ioannes Paulus II, Litt. enc. Centesimus annus, 34: AAS 83 (1991) 836. Moderationem mercatus rationabilem et incepta oeconomica, secundum iustam valorum hierarchiam atque ad bonum commune attendendo, oportet propugnare.