[2665]
神のことばと典礼とによって培われた「教会の祈り」は、主イエスに祈ることをわたしたちに教えてくれます。典礼の祈りはおもに御父に向けられたものですが、すべての典礼伝承には直接キリストに向けられた祈りも含まれています。「教会の祈り」に採用された若干の詩編や新約聖書の中には、キリストに呼びかける祈りをわたしたちの唇にのぼらせ、心に刻ませることばがあります。神の御子よ、神のことば、主、救い主、神の小羊、王、最愛の御子よ、おとめマリアからお生まれになられた御子、よき牧者、わたしたちのいのち、わたしたちの光、わたしたちの希望、わたしたちの復活、人々の友よ、……などという呼びかけのことばがそれに当たります。
Ecclesiae oratio, Verbo Dei et celebratione liturgiae nutrita, nos docet Dominum Iesum orare. Etiamsi eadem praesertim ad Patrem dirigatur, in omnibus traditionibus liturgicis formas implicat orationis ad Christum directas. Quidam psalmi, secundum eorum ad praesentes rerum condiciones accommodationem in oratione Ecclesiae, et Novum Testamentum in labiis nostris collocant et in cordibus inscribunt nostris invocationes huius orationis ad Christum: Fili Dei, Verbum Dei, Domine, Salvator, Agnus Dei, Rex, Fili dilecte, Fili Virginis, bone Pastor, Vita nostra, Lumen nostrum, Spes nostra, Resurrectio nostra, hominum Amice...
[2666]
とはいえ、これらのすべての意味を包含するのは、神の御子が人となられたときにお受けになった、イエスという名だけです。神の名は言語では表現できないものですが11、神のことばは、人間性をとることにより、わたしたちにその名を示し、「イエス」、「主(YHWH)は救う」12という名を呼び求めることができるようにしてくださいました。イエスの名は、神と人、創造と救いのあらゆる営みを含むものです。「イエス」に祈ること、それはイエスを呼び求め、わたしたちのうちにお迎えすることにほかなりません。ただイエスの名だけが、その名が意味するかたを現存させる名前です。イエスは復活なさいました。イエスの名を呼ぶ者はだれであれ、その人を愛し、その人のためにご自分を渡された神の御子をお迎えするのです13。
Sed Nomen, quod totum continet, est illud quod Filius Dei in Sua recipit Incarnatione: IESUS. Nomen divinum nostris humanis labiis est ineffabile,147 sed Verbum Dei, nostram assumens humanitatem, illud nobis tradit atque illud possumus invocare: «Iesus», «YHWH salvat».148 Nomen Iesu totum continet: Deum et hominem atque totam creationis et salutis Oeconomiam. «Iesum» orare est Illum invocare, Illum in nobis appellare. Eius Nomen unum est quod continet praesentiam quam significat. Iesus est resuscitatus, et quicumque Eius invocat Nomen, Dei accipit Filium qui eum amavit et Se tradidit pro eo.149
[2667]
信仰によるまったく単純なこの呼びかけは、東西双方の祈りの伝承の中でさまざまな形に発展してきました。シナイ山、シリア、ならびにアトス山の修道者たちによって伝えられたもっとも一般的な形は、「イエス・キリスト、神の御子、主よ、罪びとであるわたしたちをあわれんでください」という呼びかけです。これは、フィリピの信徒への手紙2章の6から11節のキリスト賛歌に、徴税人および目が見えるようにと願った盲人の呼びかけを組み合わせたものです14。この呼びかけによって、人の心は人間の悲惨さと救い主のあわれみとに結ばれるのです。
Haec fidei invocatio, prorsus simplex, in orationis traditione, pluribus formis in Oriente et in Occidente, est explicata. Formula maxime frequens, a spiritualibus montis Sinai, Syriae et montis Athi tradita, est invocatio: «Iesu, Christe, Fili Dei, Domine, miserere nobis, peccatoribus!». Ipsa hymnum coniungit christologicum Phil 2,6-11 cum appellatione publicani atque mendicantium lumen.150 Per eamdem, cor componitur cum miseria hominum et misericordia eorum Salvatoris.
[2668]
イエスの聖なるみ名を呼び求めるのが、絶え間ない祈りを続けるためのもっとも簡単な方法です。それはへりくだったひたむきな心が繰り返す祈りであり、「くどくどと」(マタイ6∙7)述べたてず、「みことばを守り、忍耐して実を結ぶ」祈りです15。それは、「いつでも」できる祈りです。なぜなら、他のことに心を奪われることなく、キリスト・イエスにおいて全行為を生かし、変容させてくれる、神を愛することにのみ心を集中させる祈りだからです。
Sancti Nominis Iesu invocatio via est continuae orationis omnium simplicissima. Eadem, corde humiliter attento saepe iterata, «in multiloquio» (Mt 6,7) non dispergitur, sed «Verbum retinet et fructum affert in constantia».151 Haec est «semper» possibilis, quia occupatio quaedam iuxta aliam non est, sed unica occupatio, illa nempe amandi Deum, quae omnem actionem in Christo Iesu animat et transfigurat.
[2669]
教会の祈りはイエスの至聖なるみ名を呼び求めるだけのものではなく、イエスのみ心を崇敬するものでもあります。人となられたみことばと、人間を愛するあまりわたしたちの罪によって刺し貫かれたそのみ心とを礼拝します。キリスト者は、救い主に倣って十字架の道をたどる祈りを好みます。法廷からゴルゴタや聖墳墓へと向かう十字架の道行の各留は、聖なる十字架によって世をあがなわれたイエスが歩まれた道程を浮き彫りにしてくれます。
Ecclesiae oratio cor Iesu veneratur et honorat, sicut Eius sanctissimum invocat Nomen. Verbum Incarnatum Eiusque adorat cor quod amore hominum ob nostra peccata transfigi permisit. Orationi christianae placet viam crucis post Salvatorem sequi. Stationes a Pretorio ad Golgotha atque ad Sepulcrum iter efferunt Iesu qui mundum Sua sancta redemit cruce.