[2786]
「わたしたちの」父とは、神のことです。これは、わたしたちの側からの所有を表す形容詞ではなく、神へのまったく新しい関係を表すことばなのです。
Pater «noster» attinet ad Deum. Hoc adiectivum possessionem, e parte nostra, non exprimit, sed relationem ad Deum prorsus novam.
[2787]
「わたしたちの」父というとき、わたしたちはすでに、預言者たちによって告げられた神のいつくしみ深い約束がキリストによる新しい永遠の契約によってことごとく成就された、ということを認識していることになります。すなわち、わたしたちが「神の」民としていただいたので神は「わたしたちの」神となっておられる、ということを認識しているのです。この新しい関係とは、無償で与えられた相互の所属関係です。だからわたしたちは、イエス・キリストによって与えられた「恵みと真理」n36に、愛と忠実をもってn37こたえなければなりません。
Cum Pater «noster» dicimus, agnoscimus imprimis omnes Eius promissiones amoris, per Prophetas nuntiatas, Novo et aeterno Foedere in Christo Eius esse impletas: effecti sumus «Eius» populus et Ipse est exinde «noster» Deus. Haec nova relatio est mutua pertinentia gratuito donata: amore et fidelitate259 oportet ut respondeamus «gratiae et veritati», quae nobis in Iesu Christo datae sunt.260
[2788]
主の祈りは、「終わりの時」の主の民の祈りです。だから、この「わたしたちの」ということばは、神の最終的な約束、すなわち、「わたしはその者の神になり、その者はわたしの子となる」(黙示録21∙7)と勝利を得る者に対して神が新しいエルサレムでいわれるという約束に確信を持っていることを表すものでもあります。
Quia Oratio Domini illa est populi Eius in «novissimis temporibus», hoc verbum «noster» exprimit etiam nostrae spei certitudinem in ultimam Promissionem Dei; Ipse in nova Ierusalem vincenti dicet: «Ero illi Deus, et ille erit mihi filius» (Apc 21,7).
[2789]
「わたしたちの」父に祈るときには、わたしたちの主イエス・キリストの御父に向かって個人的に祈っているのです。御父は神性の「泉ならびに源」なので、わたしたちが神性を分割していることにはなりません。しかしこうお呼びすることによって、わたしたちは、永遠に御子が御父から生まれ、聖霊がその御父から発出されることを宣言しているのです。また、神の三つのペルソナを混同しているわけでもありません。なぜなら、わたしたちは御父および御子双方の唯一の聖霊のうちにあって御父およびその御子イエス・キリストと交わっているからです。聖三位の神は同一実体のものであり、分割することはできません。御父に祈るとき、わたしたちは御父を御子と聖霊とともにあがめ、たたえているのです。
Orantes Patrem «nostrum», nos personaliter vertimus ad Patrem Domini nostri Iesu Christi. Divinitatem non dividimus, quia Pater est eius «fons et origo», sed sic profitemur, aeterne ab Eo Filium generari et ex Eo Spiritum Sanctum procedere. Neque Personas confundimus, quia profitemur, nostram communionem cum Patre esse Eiusque Filio, Iesu Christo, in Eorum unico Spiritu Sancto. Sancta Trinitas consubstantialis est et indivisibilis. Cum Patrem oramus, Eum cum Filio et Spiritu Sancto adoramus et glorificamus.
[2790]
「わたしたちの」ということばは、文法的には多くの人に共通する何かを形容することばです。神は唯一であり、その神は、御ひとり子を信じて水と聖霊とによってご自身から新たに生まれる人々によって父として認識されますn38。教会とは神と人間とのこうした新しい交わりのことです。すなわち、「多くの兄弟の中で長子」(ローマ8∙29)となられた御ひとり子に結ばれた教会は、唯一の同じ聖霊における、唯一の同じ御父との交わりのうちにありますn39。「わたしたちの」父に祈るときには、受洗者一人ひとりはこの交わりの中で祈るのです。「信じた人々の群れは心も思いも一つ」(使徒言行録4∙32)にしていたとあるとおりです。
Grammatice «noster» realitatem afficit pluribus communem. Unus est Deus et Ipse Pater ab illis agnoscitur, qui, per fidem in Eius Filium unicum, ab Eo renascuntur per aquam et Spiritum Sanctum.261 Ecclesia est haec nova Dei et hominum communio: coniuncta Filio unico, qui effectus est «primogenitus in multis fratribus» (Rom 8,29), ipsa in communione est cum uno et Eodem Patre, in uno et Eodem Spiritu Sancto.262 Patrem «nostrum» orans, unusquisque baptizatus in hac orat communione: «Multitudinis [...] credentium erat cor unum et anima una» (Act 4,32).
[2791]
したがって、たとえキリスト者たちが分裂していたとしても、「わたしたちの」父への祈りは、共通の善であり、すべてのキリスト者に対する差し迫った招きであることに変わりはありません。キリスト者たちは、キリストへの信仰と洗礼とに基づく交わりの中で、弟子たちの一致を願うキリストの祈りにともにあずからなければなりませんn40。
Hac de causa, non obstantibus christianorum divisionibus, oratio ad Patrem «nostrum» permanet bonum commune et urgens pro omnibus baptizatis vocatio. Ipsi, in communione per fidem in Christum et per Baptismum, orationem Iesu pro Eius discipulorum unitate debent participare.263
[2792]
また、「わたしたちの父よ」という祈りを心から唱えるならば、わたしたちは個人主義から脱却することができます。わたしたちが受け入れる愛が、個人主義からわたしたちを解放してくれるからです。主の祈りの冒頭の「わたしたちの」ということばは、最後の四つの願いの「わたしたち」ということばと同じように、だれ一人除外するものではありません。このことばが真実なものとして口にされるためにはn41、わたしたちの分裂や対立が克服されなければならないのです。
Denique, si vere orationem «Pater noster» precamur, ab individualismo eximus, quia amor, quem accepimus, nos liberat ex eodem. Verbum «noster», initio Orationis Domini, sicut verbum «nos» quattuor ultimarum petitionum, neminem excludit. Ut illud dicatur in veritate,264 nostrae divisiones nostraeque oppositiones superandae sunt.
[2793]
受洗者が「わたしたちの」父ということばを使って祈るときには、必ず、神がすべての人の御父であることを認めていることになります。神はその最愛の御子をすべての人のために渡されたのですから。神の愛には境界がありません。わたしたちの祈りもまた、そうでなければなりませんn42。「わたしたちの」父に祈るならば、わたしたちの心はキリストのうちに現された神の愛の限りない広さに向けて解き放たれます。すべての人が一つに集められることを願ってn43、まだ御父を知らないすべての人とともに、またその人々のために祈るようになります。すべての人と全被造物とに対するこの神の思いが、あらゆる偉大な祈りの人たちの熱意を燃え立たせてきました。わたしたちが恐れずに「わたしたちの」父ということばを使って祈るならば、この神の思いがわたしたちの祈りに愛の大きな包容力を与えてくれるはずです。
Baptizati nequeunt orare verba Pater «noster» quin apud Eum omnes illos afferant, pro quibus Ipse Suum dilectum tradidit Filium. Amor Dei finibus caret, nostra oratio etiam eis carere debet.265 Patrem «nostrum» precari aperit nos ad dimensiones amoris Eius in Christo manifestati: orare cum omnibus hominibus et pro omnibus hominibus qui Eum adhuc ignorant, ut in unum congregentur.266 Haec divina sollicitudo de omnibus hominibus totaque creatione omnes magnos animavit orantes: eadem nostram dilatare debet orationem in latitudinem amoris, cum audemus dicere Pater «noster».