[31]
神の姿にかたどって造られ、神を知り、愛するように招かれている人間は、神を求めながら、神を知るための幾つかの「道」を発見します。これは「神の存在の証明」とも呼ばれていますが、この証明は自然科学が求めるような意味の証明ではなく、真の確実性に至ることを可能にする「同方向に向かわせ、説得力を持つ論証」なのです。神に近づくためのこのような「道」の出発点は被造界、すなわち、物的世界と人間です。
Homo, ad Dei imaginem creatus et ad Deum cognoscendum et amandum vocatus, cum Deum quaerit, quasdam detegit «vias» ut ad Dei accedat cognitionem. Illae etiam «argumenta exsistentiae Dei» appellantur, non tamen eodem sensu quo scientiae naturales quaerunt argumenta, sed quatenus «argumenta convergentia et persuadentia» sunt quae ad veras certitudines pertingere sinunt.
Hae «viae» Deo appropinquandi initium a creatione sumunt: a mundo materiali et a persona humana.
[32]
世界⸺世界の運動、生成、偶有性、秩序、美から出発して、宇宙の起源と目的としての神を知ることができます。
聖パウロは異教徒について次のように言明しています。「神について知りうることがらは、彼らにも明らかです。神がそれを示されたのです。世界が造られたときから、目に見えない神の性質、つまり、神の永遠の力と神性は被造物に現れており、これを通して神を知ることができます」(ローマ1∙19-20)使徒言行録14・15-17,17・27-28、知恵13・1-9参照。。
聖アウグスチヌスは次のようにいっています。「陸の美を不思議に思い、海の美を不思議に思い、膨張し、流通する空気の美を不思議に思い、天の美を不思議に思い、……これらのすべてのことがらの原因を問いただしなさい。すべては、『ごらん、わたしたちは美しいのだ』とあなたに答えています。これらの美はこれらの事物の宣言なのです。変化するこれらの美は、変化することのない美しいかたでなければ、だれが造ったのしょうか」聖アウグスティヌス『説教』 (S. Augustinus, Sermo 241, 2 : PL 38, 1134)。。
Mundus: Deus potest, ex motu et efficientia, ex contingentia, ex ordine et pulchritudine mundi, ut origo et finis universi cognosci.
Sanctus Paulus de gentibus affirmat: « Quod noscibile est Dei, manifestum est in illis; Deus enim illis manifestavit. Invisibilia enim Ipsius a creatura mundi per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur, sempiterna Eius et virtus et divinitas » (Rom 1,19-20).Cf Act 14,15-17; 17,27-28; Sap 13,1-9.
Atque sanctus Augustinus dicit: « Interroga pulchritudinem terrae, interroga pulchritudinem maris, interroga pulchritudinem dilatati et diffusi aeris, interroga pulchritudinem coeli, [...] interroga ista. Respondent tibi omnia: Ecce vide, pulchra sumus. Pulchritudo eorum, confessio eorum. Ista pulchra mutabilia quis fecit, nisi incommutabilis Pulcher? ».Sanctus Augustinus, Sermo 241, 2: PL 38, 1134.
[33]
人間⸺真理と美に向かって開かれた心、倫理的感覚、自由、良心の声、限りないものと幸福へのあこがれを持っている人間、この人間は神の存在について自問します。これらのすべてのものを通して、霊である自分の魂のしるしを認めます。「人間の中にある永遠なるものの種は、物質だけに還元することはできないので」『現代世界憲章』,第18項,第14項参照。、このような霊魂の起源はただ神のうちにしかありえません。
Homo: allectus sua veritati et pulchritudini apertione, boni moralis sensu, libertate et suae conscientiae voce, infiniti et beatitudinis appetitu homo de exsistentia Dei se interrogat. In his omnibus, animae suae spiritualis percipit signa. «Semen aeternitatis, quod [homo] in se gerit, ad solam materiam cum irreductibile sit»,Concilium Vaticanum II, Const. past. Gaudium et spes, 18: AAS 58 (1966) 1038; cf Ibid., 14: AAS 58 (1966) 1036. eius anima originem ducere nequit nisi a solo Deo.
[34]
世界と人間は、第一原理でも究極目的でもないことを示します。両者は、初めも終わりもない存在そのものにあずかっています。ですから、これらの多様な「道」によって、人間は、いっさいのものの第一原因、究極目的である一つの実在が存在するということを知ることができます。すべての人は、この実在を「神」と呼んでいます聖トマス・アクイナス『神学大全』 (S. Thomas Aquinas, Summa theologiae 1, q. 2, a. 3, c∴Ed. Leon. 4, 31)参照。。
Mundus et homo testantur se in semetipsis neque primum principium neque finem habere ultimum, sed participare illius «Esse» quod in se est sine origine et sine fine. Sic, per varias huiusmodi «vias», homo accedere potest ad cognitionem exsistentiae illius realitatis quae est causa prima finisque ultimus omnium et «quam omnes Deum nominant».Sanctus Thomas Aquinas, Summa theologiae, I, q. 2, a. 3, c: Ed. Leon. 4, 31.
[35]
人間はその諸能力によって、人格神の存在を知ることはできます。しかし、人間が神と親密な交わりを結ぶことができるように、神は自由にご自分を人間に啓示し、信仰をもってこの啓示を受け入れることのできる恵みをお与えになりました。とはいえ、神の存在の証明は、信仰を受け入れるように人の心を整え、信仰が人間理性に対立するものではないことを悟らせる助けともなりうるのです。
Hominis facultates illum capacem efficiunt Dei personalis exsistentiam cognoscendi. Sed ut homo in Eius intimitatem ingredi possit, voluit Deus Se homini revelare illique gratiam conferre qua hanc Revelationem per fidem accipere possit. Nihilominus argumenta exsistentiae Dei ad fidem disponere possunt atque adiutorio esse ut fides humanae rationi non opponi perspiciatur.