[446]
神がモーセに明かされた神秘な名YHWH出エジプト3・14参照。は、旧約聖書のギリシア語訳ではΚύριος(キュリオス=主)と訳されています。したがって、主は、イスラエルの神の神性を表すための通常の名となっていました。新約聖書は「主」の称号が持つこの特別な意味を御父のみならず、そこが新しいことですが、イエスにも当てはめて、イエスが神であることを認めています1コリント2・8参照。。
In versione graeca librorum Veteris Testamenti, Nomen ineffabile YHWH sub quo Deus Se Moysi revelavit,Cf Ex 3,14. verbo Kyrios («Dominus») redditur. Dominus exinde factus est nomen maxime usitatum ad ipsam divinitatem Dei Israel denotandam. Novum Testamentum hunc fortem tituli «Domini» sensum adhibet pro Patre et etiam simul, et in hoc novitas habetur, pro Iesu, Ipso sic agnito tamquam Deo.Cf 1 Cor 2,8.
[447]
イエスご自身、詩編110の意味についてファリサイ派の人々と議論されたときにはこの称号を暗にご自分に当てはめられましたがマタイ22・41-46、使徒言行録2・34-36、ヘブライ1・13参照。、使徒たちに語られたときには明らかに、これをご自分に帰しておられましたヨハネ13・13参照。。公生活中、自然界、病気、悪霊、死、および罪を制圧されたイエスのわざは、神としての主権をあかしするものでした。
Ipse Iesus Sibi, modo velato, hunc tribuit titulum, cum de sensu psalmi 110 disputat cum Pharisaeis,Cf Mt 22,41-46; cf etiam Act 2,34-36; Heb 1,13. sed etiam modo explicito Se ad Suos vertens Apostolos.Cf Io 13,13. Per totum Eius vitae publicae decursum gestus Eius dominatus supra naturam, supra morbos, supra daemonia, supra mortem et peccatum, Eius divinum demonstrabant principatum.
[448]
福音書ではしばしば、人々は「主」とお呼びしてイエスに話しかけています。この称号は、イエスに近づいて、助けと治癒を期待する人々の尊敬と信頼とを示すものでしたマタイ8・2,14・30,15・22ほか参照。。聖霊に促されて、イエスが神であるという神秘を認識しているということを表しているわけですルカ1・43,2・11参照。。復活したイエスに出会ったときには、「わたしの主、わたしの神よ」(ヨハネ20∙28)というトマスのことばのように、これがイエスへの礼拝のことばとなりました。この場合、「主」の称号は愛情の意味合いを持っています。そしてキリスト教伝統においては、「主だ」(ヨハネ21∙7)ということばを使うときには、いつもこの愛情が込められるようになっていきます。
Saepissime in Evangeliis homines ad Iesum se vertunt Illum «Dominum» appellantes. Hic titulus venerationem et fiduciam testatur eorum qui ad Iesum appropinquant et ab Illo auxilium exspectant et sanationem.Cf Mt 8,2; 14,30; 15,22; et alibi. Sub Spiritus Sancti motione, agnitionem exprimit mysterii divini Iesu.Cf Lc 1,43; 2,11. In occursu cum Iesu resuscitato efficitur adoratio: «Dominus meus et Deus meus!» (Io 20,28). Tunc connotationem sumit amoris et affectus, quae traditionis christianae erit proprium: «Dominus est!» (Io 21,7).
[449]
教会の初期にできたさまざまの信仰宣言は、当初から使徒言行録2・34-36参照。、イエスに主という神の称号を与えています。これは、父である神に固有の力と誉れと栄光がイエスのものであるとの主張にほかなりませんローマ9・5、テトス2・13、黙示録5・13参照。。というのも、イエスは「神の身分」(フィリピ2∙6)であり、御父がイエスを死者の中から復活させ、栄光のうちに高く上げることによって、イエスの主権を明らかにされたからですローマ10・9、1コリント12・3、フィリピ2・9-11参照。。
Priores confessiones fidei Ecclesiae, Iesu titulum divinum Domini tribuentes, ab origine affirmantCf Act 2,34-36. potestatem, honorem et gloriam Deo Patri debitas etiam Iesu deberi,Cf Rom 9,5; Tit 2,13; Apc 5,13. quia Ipse est «in forma Dei» (Phil 2,6) et quia Pater hunc Iesu manifestavit dominatum Eum resuscitans ex mortuis et exaltans in gloria Sua.Cf Rom 10,9; 1 Cor 12,3; Phil 2,9-11.
[450]
また、キリスト教の歴史の初めから世界と歴史とに対するイエスの主権が主張されてきましたが黙示録11・15参照。、それは、人間は自分の自由をいかなる地上の権力にも絶対にゆだねてはならず、ただ父である神と主イエス・キリストのみにゆだねるべきである、ということを意味します。皇帝は「主」ではないのですマルコ12・17、使徒言行録5・29参照。。教会は、「全人類史のかぎ、中心、目的は、主であり師であるキリストのうちに見いだされることを信じ」第2バチカン公会議『現代世界憲章』,第10項(Gaudium et Spes)。『現代世界憲章』,第45項参照。ています。
Ab historiae christianae initio, affirmatio dominatus Iesu super mundum et super historiamCf Apc 11,15. significat etiam agnoscere hominem suam libertatem personalem nulli potestati terrestri, sed soli Deo Patri et Domino Iesu Christo, modo absoluto, submittere debere: Caesar «Dominus» non est.Cf Mc 12,17; Act 5,29. Ecclesia «credit clavem, centrum et finem totius humanae historiae in Domino ac Magistro suo inveniri».Concilium Vaticanum II, Const. past. Gaudium et spes, 10: AAS 58 (1966) 1033; cf Ibid., 45: AAS 58 (1966) 1066.
[451]
キリスト者の祈りには、「主」の呼び名が目立ちます。祈りへの招きの「主は皆さんとともに」、あるいは祈りの結びの「わたしたちの主イエス・キリストによって」、さらに、信頼と希望とにみなぎる叫び「マラン・アタ」(主は来られる!)、「マラナ・タ」(主よ、来てください〈一コリント16∙22〉)、「アーメン、主イエスよ、来てください」(黙示録22∙20)などです。
Oratio christiana est titulo «Dominus» signata, sive invitatio ad orationem «Dominus vobiscum» sive orationis conclusio «per Dominum nostrum Iesum Christum» vel etiam clamor fiduciae plenus et spei: «Maran atha» (Dominus venit!) aut «Marana tha» (Veni, Domine!) (1 Cor 16,22). «Amen. Veni, Domine Iesu» (Apc 22,20).