[577]
イエスは山上の説教の始めに、第一の契約の際シナイ山上で神から授けられた律法を、新しい契約の恵みに照らして示し、厳粛な警告を与えられました。
「わたしが来たのは律法や預言者を廃止するためだと思ってはならない。廃止するためではなく、完成するためである。はっきりいっておく。すべてのことが実現し、天地が消えうせるまで、律法の文字から一点一画も消え去ることはない。だから、これらのもっとも小さなおきてを一つでも破り、そうするようにと人に教える者は、天の国でもっとも小さい者と呼ばれる。しかし、それを守り、またそうするように教える者は、天の国で大いなる者と呼ばれる」(マタイ5∙17-19)。
Iesus initio sermonis montani sollemnem fecit admonitionem in qua Legem, a Deo in Sinai occasione Primi Foederis datam, sub luce gratiae Novi Foederis praesentavit:
« Nolite putare quoniam veni solvere Legem aut Prophetas; non veni solvere, sed adimplere. Amen quippe dico vobis: Donec transeat caelum et terra, iota unum aut unus apex non praeteribit a Lege, donec omnia fiant. Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis et docuerit sic homines, minimus vocabitur in Regno caelorum; qui autem fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in Regno caelorum » (Mt 5,17-19).
[578]
イエスはイスラエルのメシア、天の国でもっとも偉大なかたとして、ご自分のことばに従い、律法をきわめてささいなおきてに至るまで完全に果たさなければなりませんでした。しかも、イエスはそれを完全に果たすことのできた唯一のかたですヨハネ8・46参照。。ユダヤ人は、自ら告白しているように、ささいなおきてをも含めて律法を完全に守ることができませんでしたヨハネ7・19、使徒言行録13・38-41,15・10参照。。例年の贖罪の日に、イスラエルの人たちが自分たちの律法違反のゆるしを神に願ったのは、このためです。実際、律法は一つの全体を成しているので、ヤコブが指摘するように、「律法全体を守ったとしても、一つの点で落ち度があるなら、すべての点について有罪となる」(ヤコブ2∙10)のですガラテヤ3・10,5・3参照。。
Iesus, Messias Israel, maximus proinde in Regno caelorum, Legem implere debebat, eam, secundum Ipsius propria verba, in eius integritate exsequens usque ad eius minima mandata. Immo Ipse solus potuit id facere perfecte.Cf Io 8,46. Iudaei, secundum suam propriam confessionem, nunquam Legem in eius potuerunt implere integritate quin minimum mandatum violarent.Cf Io 7,19; Act 13,38-41; 15,10. Propterea in singulis annuis Expiationis festivitatibus, filii Israel veniam a Deo precabantur pro suis Legis transgressionibus. Revera, Lex totum quid constituit et, sicut sanctus Iacobus commemorat, «quicumque autem totam Legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus» (Iac 2,10).Cf Gal 3,10; 5,3.
[579]
文字として書かれていることがらだけではなく、精神においても律法を完全に遵守するという原則は、ファリサイ派の人々には大事なことでした。ファリサイ派の人々はこれを力説することにより、イエスの時代の多くのユダヤ人たちを激しい宗教的情熱に導きましたローマ10・2参照。。もしそれが「偽善者的」な論議に終わるのでなければマタイ15・3-7、ルカ11・39-54参照。、この情熱は、すべての罪びとに代わってただ一人の正しい人が律法を完全に守るイザヤ53・11、ヘブライ9・15参照。という、前代未聞の神の介入のために神の民を準備させることができるはずでした。
Hoc principium integritatis in observanda Lege, non solum secundum eius litteram, sed secundum eius spiritum, magni aestimabatur a Pharisaeis. Illud pro Israel proponentes, multos temporis Iesu Iudaeos ad religiosum adduxerunt extremum zelum.Cf Rom 10,2. Hic, nisi se in «hypocrita» disceptatione casuum dissolvi vellet,Cf Mt 15,3-7; Lc 11,39-54. populum necessario praeparabat ad hunc Dei interventum inauditum qui perfecta Legis futura erat effectio a solo Iusto peracta loco omnium peccatorum.Cf Is 53,11; Heb 9,15.
[580]
律法を完全に成就するということは、律法のもとに生まれた御子ガラテヤ4・4参照。、神である立法者にのみできることでした。イエスの場合、律法はもはや石板ではなく、神のしもべであるイエスの「中」、「心に」(エレミヤ31∙33)刻まれたものです。事実、そのしもべは「裁きを導き出して、確かなものとし」(イザヤ42∙3)、「民の契約」(イザヤ42∙6)となられました。イエスは、「律法の書に書かれているすべてのことをたえず守らない者」が受けるガラテヤ3・10参照。「律法ののろい」をご自分の上に負われるまでに律法を成就なさいましたガラテヤ3・13参照。。なぜなら、キリストは「最初の契約のもとで犯された罪のあがないとして」(ヘブライ9∙15)死んでくださったからです。
Perfecta Legis adimpletio nonnisi a divino poterat peragi Legislatore nato sub Lege in Persona Filii.Cf Gal 4,4. In Iesu, Lex non amplius super tabulis apparet inscripta lapideis, sed «in visceribus» et «in corde» (Ier 31,33) Servi qui, quoniam «in veritatem proferet iudicium» (Is 42,3), factus est «Foedus populi» (Is 42,6). Iesus Legem adimplet usque ad «maledictum Legis» assumendum super SeCf Gal 3,13. in quod illi incurrerant «qui non permanent in omnibus, quae scripta sunt, ut faciant ea»,Cf Gal 3,10. quia mors Christi evenit «in redemptionem earum praevaricationum, quae erant sub Priore Testamento» (Heb 9,15).
[581]
ユダヤ人や彼らの宗教的指導者の目には、イエスは「ラビ」として映りましたヨハネ11・28,3・2、マタイ22・23-24,34-36参照。。しばしば、律法のラビ流の解釈の枠内での論争もしておられますマタイ12・5,9・12、マルコ2・23-27、ルカ6・6-9、ヨハネ7・22-23参照。。しかし同時に、イエスは律法学者たちと衝突しないわけにはいきませんでした。なぜなら、彼らの間にご自分の解釈を提示するにとどまらず、「律法学者のようにではなく、権威ある者としてお教えになったから」(マタイ7∙29)です。書かれた律法をモーセに授けるためにかつてシナイ山上で響きわたったその同じ神のことばが、イエスにおいて、今一度至福の山で語られるのですマタイ5・1参照。。このことばは、律法を廃止するのではなく、神からの最終的な解釈を供することによって律法を完成します。「あなたがたも聞いているとおり、昔の人は、……と命じられている。しかし、わたしはいっておく」(マタイ5∙33-34)。この同じ神的権威をもって、イエスはまた、神のことばを無にしているファリサイ派の人々マルコ7・8参照。の「人間のいい伝え」マルコ7・13参照。の幾つかを非難されます。
Iesus Iudaeorum et eorum spiritualium ducum apparuit oculis tamquam «rabbi».Cf Io 11,28; 3,2; Mt 22,23-24.34-36. Ipse saepe intra rabbinicam Legis interpretationem est argumentatus.Cf Mt 12,5; 9,12; Mc 2,23-27; Lc 6,6-9; Io 7,22-23. Sed simul Iesus necessario Legis doctores collidebat quia Se ad Suam proponendam interpretationem inter illas eorum non restringebat; «erat enim docens eos sicut potestatem habens et non sicut scribae eorum» (Mt 7,29). In Eo, idem Verbum Dei quod resonaverat in Sinai ad Legem scriptam Moysi donandam, Se iterum praebet audiendum in monte beatitudinum.Cf Mt 5,1. Hoc Verbum Legem non abolet, sed adimplet, eius ultimam interpretationem modo suppeditans divino: «Audistis quia dictum est antiquis [...]. Ego autem dico vobis» (Mt 5,33-34). Ipse, cum hac eadem divina auctoritate quasdam reprobat «traditiones humanas»Cf Mc 7,8. Pharisaeorum quae rescindunt verbum Dei.Cf Mc 7,13.
[582]
イエスは、さらに推し進めて、ユダヤ人の日常生活にとっては非常に重大な食べ物の浄・不浄にかかわる律法を、神の側から解釈し、その「教育的な」意味ガラテヤ3・24参照。を明らかにしながら、完成なさいました。「すべて外から人のからだに入るものは、人を汚すことができない。……すべての食べ物は清められる」といわれたイエスは、さらにことばを続けて、「人から出て来るものこそ、人を汚す。中から、つまり人間の心から悪い思いが出て来るからである」(マルコ7∙18-21)といっておられます。神的権威をもって律法を決定的に解釈したイエスは、幾人かの律法学者と衝突されました。この学者たちは、イエスの律法解釈がこれに伴う「天からのしるし」によって裏づけられたにもかかわらずヨハネ5・36,10・25,37-38,12・37参照。、受け入れなかったのです。とくに安息日の問題に関してそうでした。イエスはしばしば、ラビ的な論証を用いてマルコ2・25-27、ヨハネ7・22-24参照。、安息日の休息は神への奉仕マタイ12・5、民数記28・9参照。や治癒のわざを通してまっとうされる隣人への奉仕ルカ13・15-16,14・3-4参照。によっては乱されない、と指摘されます。
Iesus, ulterius procedens, de puritate alimentorum perfecit Legem, tanti momenti in vita quotidiana Iudaeorum, eius sensum aperiens «paedagogicum»Cf Gal 3,24. per interpretationem divinam: «Omne extrinsecus introiens in hominem non potest eum coinquinare, [...] — purgans omnes escas. Dicebat autem: Quod de homine exit, illud coinquinat hominem; ab intus enim de corde hominum, cogitationes malae procedunt» (Mc 7,18-21). Iesus, interpretationem Legis definitivam tradens cum auctoritate divina, inventus est in oppositione ad quosdam Legis doctores qui Eius interpretationem non accipiebant, licet signis divinis confirmatam quae illam comitabantur.Cf Io 5,36; 10,25.37-38; 12,37. Hoc peculiariter valet de sabbati quaestione: Iesus saepe cum argumentis rabbinicisCf Mc 2,25-27; Io 7,22-24. commemorat requiem sabbati non perturbari DeiCf Mt 12,5; Nm 28,9. vel proximi servitioCf Lc 13,15-16; 14,3-4. quod Eius praestant sanationes.