[668]
「キリストが死に、そして生きたのは、死んだ人にも生きている人にも主となられるためです」(ローマ14∙9)。キリストの昇天は、その人性において神ご自身の権能と権威にあずかることを意味します。イエス・キリストは主です。天でも地でもすべての支配力をお持ちです。「すべての支配、権威、勢力、主権の上に」おられます。それは、御父が「すべてをキリストの足もとに従わせ」(エフェソ1∙20-22)られたからです。キリストは宇宙とエフェソ4・10、1コリント15・24,27-28参照。歴史の主であられます。人間の歴史、さらに全被造界はキリストのうちに「一つにまとめられ」エフェソ1・10参照。、超越的な完成に達するのです。
«Christus et mortuus est et vixit, ut et mortuorum et vivorum dominetur» (Rom 14,9). Christi Ascensio in caelum participationem significat Eius humanitatis in Ipsius Dei potentia et auctoritate. Iesus Christus est Dominus: omnem potestatem possidet in caelis et in terra. Ipse est «supra omnem principatum et potestatem et virtutem et dominationem», quia Pater «omnia subiecit sub pedibus Eius» (Eph 1,20-22). Christus universi mundi est DominusCf Eph 4,10; 1 Cor 15,24.27-28. atque historiae. In Eo historia hominis et etiam tota creatio suam inveniunt «recapitulationem»,Cf Eph 1,10. suum culmen transcendens.
[669]
主であるキリストは、そのからだである教会の頭でもありますエフェソ1・22参照。。天に上げられ、栄光を受けて、使命をまっとうされたキリストは、地上でご自分の教会のうちにとどまられます。キリストが聖霊によって教会の上に行使される権威の源は、あがないのわざですエフェソ4・11-13参照。。教会のうちに「神秘としてすでに現存するキリストの国は」『教会憲章』,第3項。、「この神の国の地上における芽生えと開始」『教会憲章』,第5項。です。
Quatenus Dominus, Christus etiam Caput est Ecclesiae quae Eius est corpus.Cf Eph 1,22. In caelum elevatus et glorificatus, cum plene Suam missionem sic adimplevisset, in Ecclesia Sua permanet in terris. Redemptio fons est auctoritatis quam Christus virtute Spiritus Sancti in Ecclesiam exercet.Cf Eph 4,11-13. «Regnum Christi iam praesens in mysterio»Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 3: AAS 57 (1965) 6. est in Ecclesia quae huius «Regni in terris germen et initium constituit».Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 5: AAS 57 (1965) 8.
[670]
神の計画は、キリストの昇天のときから成就し始めました。わたしたちはすでに「終わりの時」(一ヨハネ2∙18)にいます1ペトロ4・7参照。。「それゆえに、すでに世々の終わりはわたしたちのもとに到来したのであり、世の一新は取り消しえぬものとして決定されたのであり、それは現世においていわば現実に前もって行われつつあります。事実、教会はすでに地上において、不完全ではありますが真の聖性で飾られています」『教会憲章』,第48項。。キリストのみ国の到来は、それを告げる教会の宣言マルコ16・20参照。を伴うさまざまな奇跡的しるしを通して、すでに示されていますマルコ16・17-18参照。。
Inde ab Ascensione, consilium Dei suam ingressum est adimpletionem. Iam sumus in «novissima hora» (1 Io 2,18).Cf 1 Pe 4,7. «Iam ergo fines saeculorum ad nos pervenerunt et renovatio mundi irrevocabiliter est constituta atque in hoc saeculo reali quodam modo anticipatur: etenim Ecclesia iam in terris vera sanctitate licet imperfecta insignitur».Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 48: AAS 57 (1965) 53. Regnum Christi suam praesentiam per signa miraculosa iam manifestat,Cf Mc 16,17-18. quae eius per Ecclesiam comitantur nuntium.Cf Mc 16,20.
[671]
キリストのみ国は教会のうちにすでに現存しているとはいえ、まだ、王であるキリストが地上に来臨し、「大いなる力と栄光」(ルカ21∙27)マタイ25・31参照。とをもって完成されるには至っていません。悪い勢力は基本的にはキリストの復活によってすでに征服されていますが、み国はまだ、その勢力2テサロニケ2・7参照。の攻撃を受けています。すべてがキリストに服従するまで1コリント15・28参照。、すなわち、「義が定住する新しい天と新しい地が実現するまでは、旅する教会は、現世に属するその諸秘跡と制度の中に、過ぎ去るこの世のすがたを示し、今日に至るまで陣痛の嘆きと苦しみの中で神の子らの現れを待ち望む被造物の間に住んでいます」『教会憲章』,第48項。。ですから、キリスト者は、とくに感謝の祭儀の中で 1コリント11・26参照。、キリストの来臨を早めるために2ペトロ3・11-12参照。、「主よ、来てください」(黙示録22∙20)と祈るのです1コリント16・22,黙示録22・17参照。。
Tamen Regnum Christi, iam in Eius Ecclesia praesens, nondum est absolutum «cum potestate et gloria magna» (Lc 21,27)Cf Mt 25,31. per Adventum Regis in terram. Adhuc Regnum a potestatibus oppugnatur malis,Cf 2 Thess 2,7. quamquam hae iam in radice sunt per Christi Pascha victae. Donec omnia Ei fuerint submissa,Cf 1 Cor 15,28. «donec [...] fuerint novi caeli et nova terra, in quibus iustitia habitat, Ecclesia peregrinans, in suis sacramentis et institutionibus, quae ad hoc aevum pertinent, portat figuram huius saeculi quae praeterit et ipsa inter creaturas degit quae ingemiscunt et parturiunt usque adhuc et exspectant revelationem filiorum Dei».Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 48: AAS 57 (1965) 53. Hac de causa, christiani orant, maxime in Eucharistia,1 Cor 11,26. ad Christi properandum reditum,Cf 2 Pe 3,11-12. Ei dicentes: «Veni, Domine» (Apc 22,20).Cf 1 Cor 16,22; Apc 22,17.
[672]
キリストは昇天の前に、イスラエルが待望していたメシア王国使徒言行録1・6-7参照。、預言者たちのいうイザヤ11・1-9参照。万人に正義と愛と平和の決定的秩序をもたらすはずのメシア王国が栄光のうちに打ち建てられる時はまだ来ていない、と明言されました。主によれば、現在の時は霊とあかしの時です使徒言行録1・8参照。。しかし、それはまた、いまだに苦悩のしるしを帯びている時1コリント7・26参照。、教会を容赦せずに1ペトロ4・17参照。終わりの時の戦いの火ぶたを切る1ヨハネ2・18,4・3、1テモテ4・1参照。悪による試練を抱えた時エフェソ5・16参照。、目覚めて待望すべき時なのですマタイ25・1-13、マルコ13・33-37参照。。
Christus ante Suam Ascensionem affirmaverat nondum esse horam gloriosae constitutionis Regni messianici ab Israel exspectati,Cf Act 1,6-7. quod omnibus hominibus afferre debebat, secundum Prophetas,Cf Is 11,1-9. ordinem definitivum iustitiae, amoris et pacis. Tempus praesens est, secundum Dominum, Spiritus tempus et testimonii,Cf Act 1,8. sed etiam tempus adhuc ab instanti necessitateCf 1 Cor 7,26. signatum et a probatione maliCf Eph 5,16. quod Ecclesiae non parcetCf 1 Pe 4,17. et ultimorum dierum inaugurat proelium.Cf 1 Io 2,18; 4,3; 1 Tim 4,1. Tempus est exspectationis et vigiliae.Cf Mt 25,1-13; Mc 13,33-37.
[673]
昇天以来、わたしたちには「父がご自分の権威をもってお定めになった時や時期」(使徒言行録1∙7)がたとえ分からないにしてもマルコ13・32参照。、キリストの栄光の来臨は差し迫っています黙示録22・20参照。。その来臨とそれに先だつ最終の試練とがたとえ「抑えられている」にせよ2テサロニケ2・3-12参照。、キリストの終末的来臨はいつでも起こりうるのですマタイ24・44、1テサロニケ5・2参照。。
Post Ascensionem, Adventus Christi in gloria imminet,Cf Apc 22,20. quamquam non est nostrum «nosse tempora vel momenta, quae Pater posuit in Sua potestate» (Act 1,7).Cf Mc 13,32. Hic eventus eschatologicus in quolibet potest impleri momento,Cf Mt 24,44; 1 Thess 5,2. quamquam tam ipse «detinetur» quam probatio finalis quae illum praecedet.Cf 2 Thess 2,3-12.
[674]
栄光のメシアの到来がいつ実現するかは、イエスへの「不信仰」(ローマ11∙20)のために一部の者がかたくなになったローマ11・25参照。、「全イスラエル」ローマ11・26、マタイ23・39参照。がいつイエスをメシアだと認めるかにかかっていますローマ11・31参照。。これについて、聖ペトロは聖霊降臨の後ユダヤ人に語っています。「だから、自分の罪が消し去られるように、悔い改めて立ち返りなさい。こうして、主のもとから慰めの時が訪れ、主はあなたがたのために前もって決めておられた、メシアであるイエスを遣わしてくださるのです。このイエスは、神が聖なる預言者たちの口を通して昔から語られた、万物が新しくなるそのときまで、必ず天にとどまることになっています」(使徒言行録3∙19-21)。聖パウロがこれに呼応していいます。「もし彼らの捨てられることが、世界の和解となるならば、彼らが受け入れられることは、死者の中からのいのちでなくて何でしょう」(ローマ11∙15)。異邦人の全体に続いてローマ11・25、ルカ21・24参照。ユダヤ人の全体がメシアの救いにあずかるようになるときローマ11・12参照。にはじめて、神の民は「キリストの満ちあふれる豊かさ」(エフェソ4∙13)になるまで成長するでしょう。そのとき、「神がすべてにおいてすべてとなられる」(一コリント15∙28)のです。
Adventus Messiae gloriosi in quolibet historiae momento ab eo pendetCf Rom 11,31. quod agnoscatur ab «omni Israel» Cf Rm 11,26; Mt 23,39. cuius pars est indurataCf Rom 11,25. in «incredulitate» (Rom 11,2) relate ad Iesum. Sanctus Petrus Iudaeis Hierosolymorum dicit post Pentecosten: «Paenitemini igitur et convertimini, ut deleantur vestra peccata, ut veniant tempora refrigerii a conspectu Domini, et mittat Eum, qui praedestinatus est vobis Christus, Iesum, quem oportet caelum quidem suscipere usque in tempora restitutionis omnium, quae locutus est Deus per os sanctorum a saeculo suorum Prophetarum» (Act 3,19-21). Et sanctus Paulus ei resonat: «Si enim amissio eorum reconciliatio est mundi, quae assumptio nisi vita ex mortuis?» (Rom 11,15). Ingressus plenitudinis IudaeorumCf Rom 11,12. in salutem messianicam, post plenitudinem gentium,Cf Rom 11,25; Lc 21,24. populo Dei effectionem praebebit «plenitudinis Christi» (Eph 4,13), in qua erit «Deus omnia in omnibus» (1 Cor 15,28).
[675]
キリストの来臨の前に、教会は多くの信者の信仰を動揺させる最後の試練を経なければなりませんルカ18・8、マタイ24・12参照。。教会のこの世における旅路に伴う迫害はルカ21・12、ヨハネ15・19-20参照。、そのとき、人生の諸問題の見せかけの回答を人々に与えて真理を捨てさせる偽宗教の形をとった、「不法の秘密の力」を現すでしょう。この偽宗教の最たるものは反キリストのそれで、人間が神と受肉された神の御子であるメシアに替わって自らに栄光を帰す、偽りのメシア観です2テサロニケ2・4-12、1テサロニケ5・2-3、2ヨハネ7、1ヨハネ2・18,22参照。。
Ante Christi Adventum, Ecclesia probationem subire debet finalem quae fidem plurium credentium labefactabit.Cf Lc 18,8; Mt 24,12. Persecutio, quae eius peregrinationem comitatur in terris,Cf Lc 21,12; Io 15,19-20. deteget «mysterium iniquitatis» sub forma religiosae fallaciae hominibus afferentis simulatam eorum problematibus solutionem penso pretio apostasiae a veritate. Fallacia religiosa suprema illa est Anti-Christi, id est, cuiusdam pseudo-messianismi in quo homo se ipsum glorificat loco Dei Eiusque Messiae qui in carne venit.Cf 2 Thess 2,4-12; 1 Thess 5,2-3; 2 Io 7; 1 Io 2,18.22.
[676]
歴史を超越した形で行われる最後の審判を経た上で到来するはずのメシア時代への希望が歴史の中で実現される、と主張する人々が現れるたびごとに、この反キリストの偽宗教はこの世に姿を現してきました。教会は、いわゆる千年王国論として述べられた検邪聖省『千年至福説に関する教令(1944年7月19日)』 (Decretum de millenarismo : DS3839)参照。、終末的な、み国に関するこの歪曲された説明を、その緩和された形をも含めて、排斥しました。とくに政治的な形で提示された世俗的メシア観は「本質的に邪悪な」ピウス11世回勅『ディヴィニ・レデンプトリス(1937年3月19日)』 (Divini Redemptoris : AAS 29 [1937] 65-106)、『現代世界憲章』,第20項〜第21項参照。説である、として排斥しています。
Haec antichristica fallacia iam in mundo adumbratur quotiescumque intenditur messianicam in historia adimplere spem quae non nisi ultra historiam per iudicium eschatologicum perfici potest: Ecclesia hanc Regni futuri adulterationem, etiam sub eius forma mitigata, nomine millenarismi reiecit,Cf Sanctum Officium, Decretum de millenarismo (19 iulii 1944): DS 3839. praecipue sub forma politica messianismi saecularizati, «intrinsecus pravi».Cf Pius XI, Litt. enc. Divini Redemptoris (19 martii 1937): AAS 29 (1937) 65-106, condemnans «molimina simulato mystico sensu» huius «fucatae tenuiorum redemptionis speciei» (p. 69); Concilium Vaticanum II, Const. past. Gaudium et spes, 20-21: AAS 58 (1966) 1040-1042.
[677]
教会は、死んで復活された主に従って最後の過越を経なければ、み国の栄光に入ることはできないでしょう黙示録19・1-9参照。。したがって、み国が完成するのは、教会の歴史における発展的勝利によってではなく黙示録13・8参照。、悪の最後の猛攻に対する神の勝利によってなのです黙示録20・7-10参照。。その後神はご自分の花嫁を天からくだらせます黙示録21・2-4参照。。悪の反乱に対する神の勝利は、過ぎ去るこの世界の最終の宇宙的崩壊の後に2ペトロ3・12-13参照。、最後の審判の形をとって現れます黙示録20・12参照。。
Ecclesia gloriam Regni non ingredietur nisi per hoc ultimum Pascha, in quo Dominum suum in Eius Morte Eiusque sequetur Resurrectione.Cf Apc 19,1-9. Regnum igitur per Ecclesiae triumphum historicum non adimplebiturCf Apc 13,8. secundum progressum quemdam ascendentem, sed per Dei victoriam de ultimo mali impetu,Cf Apc 20,7-10. quae faciet ut Eius Sponsa de caelo descendat.Cf Apc 21,2-4. Dei triumphus de mali eversione formam sumet Iudicii ultimi,Cf Apc 20,12. post ultimam cosmicam excussionem huius mundi qui transit.Cf 2 Pe 3,12-13.
[678]
イエスは、預言者たちダニエル7・10、ヨエル3〜4章、マラキ3・19参照。や洗礼者ヨハネマタイ3・7-12参照。に続いて、説教の中で最後の日の審判を予告されました。そのときには、各自の行為マルコ12・38-40参照。と心の秘密ルカ12・1-3、ヨハネ3・20-21、ローマ2・16、1コリント4・5参照。があらわにされるでしょう。そして、神が与える恵みを顧みなかったとがめるべき不信仰が断罪されることでしょうマタイ11・20-24,12・41-42参照。。隣人に対する態度が、神の恵みと愛とを拒否したか、あるいは受け入れたかを明らかにするはずですマタイ5・22,7・1-5参照。。イエスは最後の日に、「わたしの兄弟であるこのもっとも小さい者の一人にしたのは、わたしにしてくれたことなのである」(マタイ25∙40)といわれるはずです。
Iesus, post ProphetasCf Dn 7,10; Il 3-4; Mal 3,19. et Ioannem Baptistam,Cf Mt 3,7-12. in Sua praedicatione nuntiavit ultimi diei Iudicium. Tunc in luce ponentur rationes vivendi uniuscuiusqueCf Mc 12,38-40. et secretum cordium.Cf Lc 12,1-3; Io 3,20-21; Rom 2,16; 1 Cor 4,5. Tunc culpabilis condemnabitur incredulitas quae gratiam a Deo oblatam nihili fecit.Cf Cf Mt 11,20-24; 12,41-42. Habitus relate ad proximum revelabit acceptationem vel repulsionem gratiae et amoris divini.Cf Mt 5,22; 7,1-5. Iesus ultimo die dicet: «Quamdiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis» (Mt 25,40).
[679]
キリストは永遠のいのちの主です。人間の行為と心とを最終的に裁く至上権は、世のあがない主であるキリストに属します。キリストはこの権利を十字架によって「かちとられました」。しかも御父は、「裁きはいっさい子に任せておられる」(ヨハネ5∙22)のですヨハネ5・27、マタイ25・31、使徒言行録10・42,17・31、2テモテ4・1参照。。ところで、御子は裁くためにではなく、救うためヨハネ3・17参照。、ご自分のうちにあるいのちを与えるためにヨハネ5・26参照。来られました。このいのちの恵みを拒絶することで、おのおのはすでに自分自身を裁きヨハネ3・18,12・48参照。、その行いに従って報いを受けています1コリント3・12-15参照。。そのうえ、愛の霊を拒否して、自らを永遠にのろわれた者にすることさえできるのですマタイ12・32、ヘブライ6・4-6,10・26-31参照。。
Christus Dominus est vitae aeternae. Plenum ius de operibus et cordibus hominum definitive iudicandi ad Eum pertinet quatenus mundi Redemptorem. Hoc ius per Suam «acquisivit» crucem. Etiam Pater «iudicium omne dedit Filio» (Io 5,22).Cf Io 5,27; Mt 25,31; Act 10,42; 17,31; 2 Tim 4,1. Filius autem non venit ut iudicet, sed ut salvet,Cf Io 3,17. et ut donet vitam quae in Ipso est.Cf Io 5,26. Per reiectionem gratiae in hac vita, unusquisque iam seipsum iudicat,Cf Io 3,18; 12,48. secundum sua recipit operaCf 1 Cor 3,12-15. et etiam se in aeternum damnare potest amoris reiiciens Spiritum.Cf Mt 12,32; Heb 6,4-6; 10,26-31.
[680]
主キリストはすでに教会を通して治めておられますが、まだこの世のすべてがキリストに従っているのではありません。キリストのみ国の勝利は、悪の勢力の最終的な攻撃の後に獲得されます。
Christus Dominus iam per Ecclesiam regnat, sed huius mundi nondum sunt omnia Ei submissa. Triumphus Regni Christi sine ultimo quodam impetu potestatum mali non habebitur.
[681]
世の終わりの最後の審判の日に、キリストは栄光のうちに来臨し、悪に対する善の決定的勝利を実現されます。この善と悪とは、よい種と毒麦のように、歴史の中でともに育っています。
Die Iudicii, in fine mundi, Christus in gloria veniet ad definitivum adimplendum triumphum boni de malo, quae, tamquam triticum et zizania, per historiae cursum simul creverint.
[682]
時の終わりに、生者と死者を裁くために来られる栄光のキリストは、わたしたちの心のひそかな思いをあらわにされ、おのおのの人の行いに基づいて、恵みを受け入れたか拒絶したかに応じて報いを与えられます。
Christus gloriosus, in fine temporum veniens ad vivos et mortuos iudicandos, secretam cordium revelabit dispositionem et singulis hominibus retribuet secundum eorum opera et secundum eorum acceptionem vel reiectionem gratiae.
[683]
「聖霊によらなければ、だれも『イエスは主である』とはいえない」(一コリント12∙3)。「神は、『アッバ、父よ』と叫ぶ御子の霊を、わたしたちの心に送ってくださった」(ガラテヤ4∙6)。信仰によるこの認識は、ただ聖霊の助けだけによって可能となります。キリストと交わるには、まず聖霊に動かされなければなりません。わたしたちに働きかけ、わたしたちのうちに信仰を生じさせてくださるのは聖霊です。信仰の最初の秘跡である洗礼によって、御父のうちに源泉を持ち、御子によってわたしたちに与えられるいのちが、教会の中で、聖霊により、親しく一人ひとりに与えられます。
洗礼は「聖霊において、御子を通して父である神による新たな誕生の恵みを与えます。事実、神の霊を持つ人々はみことばである御子のもとに導かれ、御子は彼らを御父にささげ、御父は不死のいのちを彼らにお与えになります。したがって、霊なしには神の御子を見ることはできず、御子なしにはだれも御父に近づくことができません。なぜなら、御父を知るのは御子であり、神の御子を知るのは聖霊によらなければならないからです」聖エイレナイオス『使徒たちの使信の説明』(S. Irenaeus Lugdunensis, Demonstratio praedicatioms apostolicae, 7 : SC 62, 41-42)。。
«Nemo potest dicere: "Dominus Iesus", nisi in Spiritu Sancto» (
1 Cor 12,3). «Misit Deus Spiritum Filii Sui in corda nostra clamantem: "Abba, Pater!"» (
Gal 4,6). Haec fidei cognitio nonnisi in Spiritu Sancto possibilis est. Ut quis in communione sit cum Christo, necessarium est imprimis ut a Spiritu Sancto tangatur. Ipse nos praecedit fidemque in nobis suscitat. Per nostrum Baptisma, primum fidei sacramentum, vita, quae suum in Patre habet fontem et nobis offertur in Filio, intime et personaliter a Spiritu Sancto communicatur in Ecclesia:
Baptismus « nobis gratiam praebet novae nativitatis in Deo Patre per Filium Suum in Spiritu Sancto. Quia illi qui Spiritum Dei portant, conducuntur ad Verbum, id est, ad Filium; sed Filius illos Patri praesentat et Pater illis incorruptibilitatem procurat. Sine Spiritu igitur possibile non est Filium Dei videre, et sine Filio nemo potest ad Patrem appropinquare, quia cognitio Patris est Filius et cognitio Filii Dei fit per Spiritum Sanctum ».9 Sanctus Irenaeus Lugdunensis, Demonstratio praedicationis apostolicae, 7: SC 62, 41-42.
[684]
ご自身の恵みによってわたしたちのうちに信仰を芽生えさせ、唯一の御父とその御父が遣わされたイエス・キリストを知る
ヨハネ17・3参照。という新しいいのちをわたしたちに得させるのは、ほかでもない聖霊なのです。しかし、聖霊は聖三位のペルソナのうちで最後に啓示されたかたです。「神学者」と呼ばれているナジアンズの聖グレゴリオは、このことを人間の条件にまで降りて来られた神の教育法によって説明しました。
「旧約聖書は、御父を明瞭に、御子を漠然と告げ知らせました。新約聖書は御子を明らかにし、聖霊の神性を垣間見せました。今や、聖霊はわたしたちの間ではっきりと認められ、わたしたちにご自分を明らかに示されます。確かに、まだ御父の神性を公言しなかったとき、御子を明確に宣言することは賢明ではなかったでしょう。御子の神性がまだ認められていなかったとき、聖霊を、やや不遜な表現を用いれば、何か余分な重荷でもあるかのように付け加えるのは賢明ではなかったでしょう。……こうして、『栄光から栄光へ』と聖三位の光は徐々に輝き出ます」ナジアンゾスの聖グレゴリオス『説教』 (S. Gregonus Nazianzenus, Oratio 31 (Theologica 5), 26: SC 250, 326 [PG 36, 161-164])。。
Spiritus Sanctus, gratia Sua, primus est in fide excitanda nostra et in vita nova quae solum Patrem cognoscere est et quem Ipse misit, Iesum Christum.
Cf Io 17,3. Ille tamen est ultimus in revelatione Personarum Sanctissimae Trinitatis. Sanctus Gregorius Nazianzenus, «Theologus», hanc progressionem per «condescendentiae» divinae explicat paedagogiam:
« Vetus Testamentum Patrem aperte praedicabat, Filium obscurius. Novum autem nobis Filium perspicue ostendit, et Spiritus divinitatem subobscure quodammodo indicavit. Nunc vero Spiritus Ipse nobiscum versatur, seseque nobis apertius declarat. Neque enim tutum erat, Patris divinitate nondum confessa, Filium aperte praedicari: nec Filii divinitate nondum admissa, Spiritum Sanctum velut graviorem quamdam, si ita loqui fas est, sarcinam nobis ingeri: [...] quin tacitis potius accessionibus et [...] ascensionibus, atque "e claritate in claritatem" progressionibus et incrementis, Trinitatis lumen splendoribus illuceret ».Sanctus Gregorius Nazianzenus, Oratio 31 (Theologica 5), 26: SC 250, 326 (PG 36, 161-164).
[685]
したがって、聖霊を信じるとは、聖霊が聖三位のペルソナの一者であり、御父と御子と同一の本質を持っておられるかた、「御父と御子とともに礼拝され、たたえられる」ニケア・コンスタンティノポリス信条(Symbolum Nicaenum-Constantinopolitanum : DS150).かたであると宣言することです。聖霊に関する神秘が「三位一体の神学」で取り扱われるのはこのためです。ここでは、神の救いの「営み」における聖霊について述べることにします。
In Spiritum Sanctum credere est proinde profiteri Spiritum Sanctum Unam ex Personis esse Sanctissimae Trinitatis, Patri et Filio consubstantialem, quae «cum Patre et Filio simul adoratur et conglorificatur».Symbolum Nicaenum-Constantinopolitanum: DS 150. Hac de causa, de divino Spiritus Sancti mysterio in «theologia trinitaria» quaestio posita est. Hic igitur de Spiritu Sancto nonnisi in «Oeconomia» agetur divina.
[686]
聖霊は、救いの計画の始めから完成のときまで、御父と御子とともに働かれます。しかし、御子の受肉によって始まった「終わりの時」になって初めて、神的ペルソナとして啓示され、与えられ、認められ、受け入れられました。新しい創造の「初子」であり頭であるキリストにおいて成就された神の計画、すなわち、教会、聖徒の交わり、罪のゆるし、からだの復活、永遠のいのちは、注がれた聖霊によって人類のうちに具現します。
Spiritus Sanctus ab initio usque ad consummationem consilii nostrae salutis cum Patre operatur et Filio. Sed tantum «ultimis temporibus» ab Incarnatione redemptrice Filii inauguratis, revelatur et donatur, agnoscitur et accipitur tamquam Persona. Tunc hoc consilium divinum, impletum in Christo, novae creationis «Primogenito» et Capite, corpus in humano genere per Spiritum effusum sumere poterit: Ecclesiam, sanctorum communionem, remissionem peccatorum, carnis resurrectionem, vitam aeternam.