[731]
聖霊降臨の日(過越の七週間の終わりに当たる)に、キリストの過越は、聖霊の注ぎで完成します。そのとき、聖霊は神のペルソナとして現れ、与えられます。この日、主であるキリストはその満ちあふれるところから、霊をあふれるほどに注がれます109。
Die Pentecostes (ad finem septem hebdomadarum Paschalium), Pascha Christi in effusione Spiritus Sancti adimpletur qui manifestatur, datur et communicatur tamquam Persona divina: Christus Dominus de plenitudine Sua abundanter Spiritum effundit.109
[732]
この日、聖三位が完全に啓示されます。この日から、キリストによって告げ知らせられた神の国は、キリストを信じる人々に開かれます。彼らは人間としての弱さを持ちながら、信仰によってすでに聖三位の交わりにあずかります。聖霊はたえず訪れ、世界を「終わりの時代」、教会の時代、神の国に導き入れます。その神の国はすでに始まっていますが、まだ完成したわけではありません。
「わたしたちは真の光を見、天上の霊を受け、真の信仰を見いだしました。そして、分かたれない聖三位を礼拝します。わたしたちを救ってくださったのは、聖三位だからです」110。
Hac die, Sanctissima Trinitas plene revelatur. Post hanc diem, Regnum a Christo nuntiatum illis aperitur qui in Eum credunt: in humilitate carnis et in fide iam Sanctissimae Trinitatis participant communionem. Spiritus Sanctus, per Suum Adventum, qui non cessat, mundum introducit in «tempora novissima», tempus Ecclesiae, Regnum iam hereditate possessum, sed nondum consummatum:
« Vidimus verum Lumen, Spiritum recepimus caelestem, veram fidem invenimus: Trinitatem adoramus indivisibilem quia Ipsa nos salvavit ».110
[733]
「神は愛です」(一ヨハネ4∙8,16)。神の愛は第一のたまものであり、この愛のうちに他のすべてのたまものが含まれています。この愛は「わたしたちに与えられた聖霊によって、わたしたちの心に注がれて」(ローマ5∙5)います。
«Deus caritas est» (1 Io 4,8.16) et caritas primum est donum, quod cetera continet omnia. Haec caritas «diffusa est in cordibus nostris per Spiritum Sanctum, qui datus est nobis» (Rom 5,5).
[734]
わたしたちは罪によって死んでいるか、あるいは少なくとも傷ついているので、愛のたまものの第一の効果は、わたしたちの罪のゆるしです。教会の中での「聖霊の交わり」(二コリント13∙13)を通して、罪のためにそうではなくなっていたのに、再び神に似た者とされるのです。
Quia per peccatum mortui sumus vel saltem vulnerati, primus effectus doni caritatis remissio nostrorum est peccatorum. «Communicatio Sancti Spiritus» (2 Cor 13,13) in Ecclesia baptizatos restituit ad similitudinem divinam per peccatum amissam.
[735]
そのとき、聖霊はゆだねられたわたしたちの遺産の「保証」あるいは「初穂」を与えてくださいます111。それは聖三位のいのちそのもの、イエスが「わたしたちを愛してくださったように」112愛し合ういのちです。この愛(一コリント13章参照)はキリストに結ばれた新しいいのちの原理であって、その愛に生きることができるのは、「聖霊がくだ〔って、わたしたちが〕力を」(使徒言行録1∙8)いただいたからです。
Tunc Ipse «arrabonem» seu «primitias» nostrae praebet hereditatis:111 vitam ipsam Sanctissimae Trinitatis quae diligere est «sicut Ipse dilexit nos».112 Hic amor (caritas de qua 1 Cor 13) principium est vitae novae in Christo, possibilis effectae quia accepimus «virtutem superveniente Spiritu Sancto» (Act 1,8).
[736]
この聖霊の力によってこそ、神の子らは実を結ぶことができます。わたしたちを真のぶどうの木に接いでくださった霊は、わたしたちに「愛、喜び、平和、寛容、親切、善意、誠実、柔和、節制」(ガラテヤ5∙22-23)の実を結ばせてくださいます。霊はわたしたちのいのちです。わたしたちが自分を捨てる度合いに応じて
113、霊の導きに従って生きることになるのです
114。
「聖霊は、わたしたちを楽園に復帰させ、天の国へ昇らせ、神の子らの身分に戻させてくださいます。また、神を父と呼び、キリストの恵みにあずかり、光の子と呼ばれ、永遠の栄光にあずかる勇気を与えてくださいます」115。
Per hanc Spiritus virtutem possunt filii Dei fructum ferre. Ille qui nos in veram inseruit Vitem, nos ferre faciet Spiritus fructum qui «est caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia» (
Gal 5,22-23). Spiritus est vita nostra; quo magis nosmetipsos abnegamus,
113 eo magis Spiritus facit ut etiam operaremur.
114 « Per Spiritum Sanctum datur in paradisum restitutio, ad Regnum caelorum ascensus, in adoptionem filiorum reditus: datur fiducia Deum appellandi Patrem suum, consortem fieri gratiae Christi, filium lucis appellari, aeternae gloriae participem esse ».115
[737]
キリストと聖霊との派遣は、キリストのからだであり、聖霊の神殿である教会において実現されます。このときから、両者の派遣はキリスト者を、聖霊において御父と交わっておられるキリストとの交わりにあずからせます。聖霊は人々をキリストに引き寄せるため、先に恵みを与えて彼らを準備してくださいます。聖霊は復活された主を示し、キリストのことばを思い起こさせ、キリストの死と復活の意味を悟らせてくださいます。また聖霊は、とくにエウカリスチア(感謝の祭儀)においてキリストの神秘を現在化し、それによって人々を和解させ、神との交わりに入れ、「多くの実を結ぶ」116ことができるようにしてくださいます。
Missio Christi et Spiritus Sancti in Ecclesia adimpletur, corpore Christi et templo Spiritus Sancti. Haec missio coniuncta sociat exinde Christi fideles communioni Eius cum Patre in Spiritu Sancto: Spiritus homines praeparat, eos gratia Sua praevenit ut eos ad Christum trahat. Ipse eis Dominum manifestat resuscitatum, Eiusdem verbum eis revocat in memoriam eisque aperit spiritum ad intelligentiam Mortis et Resurrectionis Eius. Ipse eis mysterium Christi praesens reddit, maxime in Eucharistia, ut eos reconciliet eosque in communionem ponat cum Deo, ut eos faciat «multum afferre fructum».116
[738]
したがって、教会の派遣はキリストと聖霊との派遣に追加されるものではなく、両者の派遣を表す秘跡なのです。つまり、教会はその全存在を挙げて、すべての成員とともに、聖三位の交わりの神秘を告げ知らせ、あかしし、現在化し、広めるために派遣されているのです(この問題については次の項で取り扱います)。
「わたしたちは皆、ただ一つの同じ霊、すなわち聖霊を受け、相互に、また神と混ぜ合わされた状態になっています。というのは、個別では大勢であっても、キリストが御父およびご自分の霊であるかたをわたしたち各自のうちに住まわせ、この唯一の、分かたれない霊が、互いに異なる者たちをご自分によって一致させ、……わたしたちが皆、ご自分においてただ一つのものであるかのようにしてくださるからです。思うに、キリストの聖なる人性の力がこれに結ばれているすべての人々をただ一つのからだに形づくられるのと同じように、わたしたちすべてのうちに住まわれる神の唯一の分かちえない霊が、すべての者を霊的一致に導かれるのです」117。
Sic Ecclesiae missio illi Christi et Spiritus Sancti non additur, sed eius est sacramentum: illa, cum toto esse suo et in omnibus suis membris, mittitur ut mysterium communionis Sanctissimae Trinitatis annuntiet et testetur, in actum ducat et propaget (hoc erit obiectum sequentis articuli):
« Dicemus rursus, nos omnes, accepto uno et Eodem Spiritu, Sancto nimirum, commisceri quodammodo et inter nos, et cum Deo. Licet enim multi seorsim simus, et in unoquoque nostrum Christus Spiritum Patris ac Suum inhabitare faciat, unus tamen est ac indivisibilis, qui spiritus invicem distinctos [...] in unitatem colligit per Seipsum et omnes velut unum quid cerni facit in Seipso. Quemadmodum enim sanctae carnis [Christi] virtus concorporales reddit eos in quibus est, eodem, opinor, modo unus in omnibus indivisibilis inhabitans Dei Spiritus, ad unitatem spiritalem omnes cogit ».117
[739]
聖霊はキリストの塗油であるので、からだの頭であるキリストは、聖霊を肢体に注ぎ、これを養い、いやし、相互の機能を整え、生かし、派遣してあかしを立てさせ、ご自分の御父への奉献と、世界全体のための執り成しにあずからせてくださるのです。キリストは教会の諸秘跡を通して、ご自分のからだの肢体にご自分の聖なる聖化する霊をお与えになります(この問題は第2編で取り扱われます)。
Quia Spiritus Sanctus est Christi Unctio, Christus, Caput corporis, Eum effundit in membra Sua ut ea nutriat, sanet, in eorum mutuis functionibus ordinet, vivificet, mittat ad testificandum, Suae societ oblationi ad Patrem Suaeque intercessioni pro universo mundo. Per Ecclesiae sacramenta, Christus membris corporis Sui Suum Spiritum communicat Sanctum et Sanctificatorem (hoc obiectum erit secundae partis Catechismi).
[740]
教会の諸秘跡において信者に提供されている「神の偉大なわざ」は、キリストに結ばれた新しいいのちの中で、霊に従って実を結びます(この問題は第3編で取り扱われます)。
Haec «mirabilia Dei», in sacramentis Ecclesiae oblata credentibus, suos ferunt fructus in vita nova in Christo secundum Spiritum (hoc obiectum erit tertiae Catechismi partis).
[741]
「霊は弱いわたしたちを助けてくださいます。わたしたちはどう祈るべきかを知りませんが、霊自らが、ことばに表せないうめきをもって執り成してくださるからです」(ローマ8∙26)。神のわざを完成なさるかたである聖霊は、祈りの師なのです(この問題は第4編で取り扱われます)。
«Spiritus adiuvat infirmitatem nostram; nam quid oremus, sicut oportet nescimus, sed Ipse Spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus» (Rom 8,26). Spiritus Sanctus, artifex operum Dei, orationis est Magister (hoc erit obiectum quartae partis Catechismi).