[769]
「教会は、天の栄光においてはじめて完成をみます」185。それは、キリストが栄光のうちに到来される時です。その日まで、「教会は、世からは迫害を、神からは慰めを受けながら旅路を歩み続けます」186。この世では、主から遠く離れた流調の身にあることを自覚し187、神の国の完全な到来、「栄光の中で、その王に再び結ばれる時」188を切望しています。栄光における教会の完成と、教会を介して遂げられる世界の完成は、大きな試練なしには行われません。その時こそ初めて、「アダム以来のすべての義人は、『義人アベルより、選ばれた最後の人に至るまで』、父のもとに普遍的教会として集められるでしょう」189。
«Ecclesia [...] nonnisi in gloria caelesti consummabitur»,185 in Adventu Christi glorioso. Usque ad talem diem, «inter persecutiones mundi et consolationes Dei peregrinando procurrit Ecclesia».186 Hic in terris se scit in exilio esse, peregrinantem a Domino,187 et ad plenum Regni Adventum adspirat, ad horam qua «cum Rege suo in gloria coniungetur».188 Ecclesiae consummatio et per eam illa mundi in gloria non fiet sine magnis probationibus. Tunc solummodo «omnes iusti inde ab Adam, "ab Abel iusto usque ad ultimum electum" in Ecclesia universali apud Patrem congregabuntur».189