[781]
「いかなる時代にも、いかなる民族においても、神をおそれ正義を行う人はすべて、神によみされています。しかし神は人々を個別的に、まったく相互の連絡なしに聖とされ救われることではなく、彼らを、真理に基づいて神を認め忠実に神に仕える一つの民として確立することをよしとされました。それで神はイスラエル民族をご自分の民に選んで、それと契約を結び、……徐々に教化されました。しかし、これらすべてのことは、キリストのうちに結ばれるあの新しい完全な契約……を準備し表象するためでした。……キリストはこの新しい契約、すなわち御血における新約を制定したのであって、肉に従ってではなく霊において一つに結ばれた民、神の新しい民となるように、ユダヤ人と異邦人のうちから一つの民を招集されました」『教会憲章』,第9項。。
«In omni quidem tempore et in omni gente Deo acceptus est quicumque timet Eum et operatur iustitiam. Placuit tamen Deo homines non singulatim, quavis mutua connexione seclusa, sanctificare et salvare, sed eos in populum constituere, qui in veritate Ipsum agnosceret Ipsique sancte serviret. Plebem igitur Israeliticam Sibi in populum elegit, quocum Foedus instituit et quem gradatim instruxit, Sese atque propositum voluntatis Suae in eius historia manifestando eumque Sibi sanctificando. Haec tamen omnia in praeparationem et figuram contigerunt Foederis illius Novi et perfecti, in Christo feriendi [...]. Quod Foedus Novum Christus instituit, Novum scilicet Testamentum in Suo sanguine, ex Iudaeis ac gentibus plebem vocans, quae non secundum carnem sed in Spiritu ad unitatem coalesceret».Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 9: AAS 57 (1965) 12-13.
[782]
神の民は、歴史上のすべての宗教的、民族的、政治的、あるいは文化的団体とは明確に異なった特徴を持っています。
⸺神の民である。:神は、いかなる民族にも固有の神としてこれに属することはない。しかし、かつては民ではなかった者たちから一つの民を形づくられ、「選ばれた民、王の系統を引く祭司、聖なる国民」(一ペトロ2∙9)としてご自分の民となさった。
⸺この民の一員となるのは、からだの誕生によってではなく、「上からの」誕生、「水と霊とによ〔る〕」(ヨハネ3∙3-5)誕生、すなわち、キリストへの信仰と洗礼とによってである。
⸺この民の頭はイエス・キリスト(油を注がれた者、メシア)であり、同じ塗油、すなわち同じ聖霊が頭からからだに流れるので、「メシア的な民」である。
⸺「この民は、身分としては、神の子らの品位と自由とを備え、彼らの心の中には、あたかも神殿におけるがごとく、聖霊が住んでおられる『教会憲章』,第9項。。
⸺「この民は法律としては、キリストご自身が我々を愛されたように愛せよとの新しいおきてを有している」『教会憲章』,第9項。ヨハネ13・34参照。。これが、聖霊の「新しい」律法であるローマ8・2、ガラテヤ5・25参照。。
⸺その使命は、地の塩、世の光であることであるマタイ5・13-16参照。。「(この民は)全人類にとって、一致と希望と救いのもっとも堅実な芽生えである」『教会憲章』,第9項。。
⸺その目的は、「神の国を目指すものであり、その国は神ご自身によって地上に始められたが、さらに拡張されるべきものであって、ついには世の終わりに神によって完成される」『教会憲章』,第9項。のである。
Populus Dei peculiaritates habet quae illum nitide ab omnibus historiae coetibus religiosis, ethnicis, politicis vel culturalibus distinguunt:
— Populus est Dei: Deus ad nullum populum pertinet tamquam proprius. Sed Ipse Sibi populum acquisivit ex illis qui prius populus non erant: « genus electum, regale sacerdotium, gens sancta » (1 Pe 2,9).
— Huius populi membrum aliquis fit non per physicam nativitatem, sed per nativitatem « desuper », « ex aqua et Spiritu » (Io 3,3-5), id est, per fidem in Christum et per Baptismum.
— Hic populus habet ut Caput Iesum Christum (Unctum, Messiam): quia eadem Unctio, Spiritus Sanctus, ex Capite fluit in corpus, hoc est « populus messianicus ».
— « Habet pro conditione dignitatem libertatemque filiorum Dei, in quorum cordibus Spiritus Sanctus sicut in templo inhabitat ».Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 9: AAS 57 (1965) 13.
— « Habet pro lege mandatum novum diligendi sicut Ipse Christus dilexit nos ».Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 9: AAS 57 (1965) 13; cf Io 13,34. Haec est Lex « nova » Spiritus Sancti.Cf Rom 8,2; Gal 5,25.
— Eius missio est, ut sal sit terrae et lux mundi.Cf Mt 5,13-16. « Pro toto [...] genere humano firmissimum est germen unitatis, spei et salutis ».Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 9: AAS 57 (1965) 13.
— Eius tandem finis est « Regnum Dei, ab Ipso Deo in terris inchoatum, ulterius dilatandum, donec in fine saeculorum ab Ipso etiam consummetur ».Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 9: AAS 57 (1965) 13.
[783]
イエス・キリストは、御父が聖霊によって油を注ぎ、「祭司、預言者、王」としてお立てになったかたです。神の民全体がキリストのこの三つの職務にあずかり、これに由来する使命と奉仕の責任とを担っていますヨハネ・パウロ2世回勅『人間のあがない主』18〜21(Redemptor hominis : AAS 71 [1979] 301-320)参照.。
Iesum Christum Pater Spiritu Sancto unxit atque «Sacerdotem, Prophetam et Regem» constituit. Universus populus Dei haec tria munera Christi participat et responsabilitates missionis fert et servitii quae ex illis derivantur.Cf Ioannes Paulus II, Litt. Enc. Redemptor hominis, 18-21: AAS 71 (1979) 301-320.
[784]
信仰と洗礼とによって神の民に加わる者は、この民の独自の祭司としての召命にあずかります。「人々の中から選ばれた大祭司である主キリストは、新しい民を、『ご自分の父である神のための王国および祭司とされました』。すなわち、洗礼を受けた者は、再生と聖霊の塗油とによって、霊的な家および聖なる祭司職となるよう聖別されます」 『教会憲章』,第10項。。
Cum quis populum Dei per fidem ingreditur et per Baptismum, participationem recipit in huius populi vocatione unica: in eius vocatione sacerdotali: «Christus Dominus, Pontifex ex hominibus assumptus novum populum "fecit regnum et sacerdotes Deo et Patri Suo". Baptizati enim, per regenerationem et Spiritus Sancti unctionem consecrantur in domum spiritualem et sacerdotium sanctum».Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 10: AAS 57 (1965) 14.
[785]
「神の聖なる民はまた、キリストが果たされた預言者としての職務にも参加します」。とくに、信徒と聖職者とから成る民全体の超自然的な信仰心をもって、「ひとたび聖徒たちに伝えられた信仰を損なうことなく固く守り」『教会憲章』,第12項。、その理解を深め、世間のただ中でキリストの証人となるときに、この職務を果たすのです。
«Populus Dei sanctus de munere quoque prophetico Christi participat». Praecipue per supernaturalem fidei sensum, qui proprius est populi universi, laicorum et hierarchiae, cum ille «semel traditae sanctis fidei indefectibiliter adhaeret»Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 12: AAS 57 (1965) 16. eiusque profundius penetrat intelligentiam et testis fit Christi in medio mundi huius.
[786]
さらに、神の民はキリストの
王としての職務にあずかります。キリストはご自分の死と復活とによって万人をご自分に引き寄せ、その王職を果たされます
ヨハネ12・32参照。宇宙の王、主であるキリストはすべての人のしもべとなられました。「仕えられるためではなく仕えるために、また、多くの人の身代金として自分のいのちをささげるために」(マタイ20∙28)来られたのです。キリスト者にとって、「仕えることは支配することです」
『教会憲章』,第36項。。とくに教会は、「貧しい人や苦しむ人のうちに貧しく苦しんだその創立者の姿を認め」
『教会憲章』,第8項。、彼らに仕えるのです。神の民は、キリストとともに仕える召命を生きることにより、その「王的身分」を現します。
「キリストにおいて再生したすべての者は、十字架のしるしによって王とされ、聖霊の塗油によって祭司として聖別されます。それは、霊的な分別のあるすべてのキリスト者が、わたしたちの役務としての祭司職は宕りとして、すべてこの王族の一員であり、祭司職にあずかる者であることを自覚するためです。実際、ある人にとって、肉体を神に従わせて治めること以上に王的なことがあるでしょうか。清らかな良心を主にささげ、自分の心の祭壇で、敬神の汚れないいけにえをささげることほどに祭司的なことがあるでしょうか」聖レオ1世『説教』 (S. Leo Magnus, Sermo 4, 1: CCL 138, 16-17 [PL 54, 1491)。。
Populus denique Dei de munere
regali participat Christi. Christus Suum regium exercet principatum omnes homines per Suam Mortem et Resurrectionem ad Se trahens.
Cf Io 12,32. Christus, Rex et Dominus universi mundi, factus est omnium servus, quatenus «non venit ministrari sed ministrare et dare animam Suam Redemptionem pro multis» (
Mt 20,28). Pro christiano, Illi «servire, regnare est»;
Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 36: AAS 57 (1965) 41. Ecclesia praesertim «in pauperibus et patientibus imaginem Fundatoris sui pauperis et patientis agnoscit».
Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 8: AAS 57 (1965) 12. Populus Dei suam «regalem dignitatem» ducit in rem, secundum hanc vivens vocationem serviendi cum Christo.
« Omnes enim in Christo regeneratos, crucis signum efficit reges, Spiritus Sancti unctio consecrat sacerdotes, ut praeter istam specialem nostri ministerii servitutem universi spiritales et rationabiles christiani agnoscant se regii generis et sacerdotalis officii esse consortes. Quid enim tam regium quam subditum Deo animum corporis sui esse rectorem? Et quid tam sacerdotale quam vovere Domino conscientiam puram, et immaculatas pietatis hostias de altari cordis offerre? ».Sanctus Leo Magnus, Sermo 4, 1: CCL 138, 16-17 (PL 54, 149).
[787]
当初から、イエスは弟子たちと生活をともにしマルコ1・16-20,3・13-19参照。、彼らに神の国の神秘を明らかにしマタイ13・10-17参照。、ご自分の使命や、喜びルカ10・17-20参照。、苦しみルカ22・28-30参照。にあずからせてくださいました。イエスはご自分とご自分に従う者たちとのいっそう親密な交わりについて語っておられます。「わたしにつながっていなさい。わたしもあなたがたにつながっている。……わたしはぶどうの木、あなたがたはその枝である」(ヨハネ15∙4-5)と。また、ご自分のからだとわたしたちのからだとの神秘的で実在的な一致についても、「わたしの肉を食べ、わたしの血を飲む者は、いつもわたしのうちにおり、わたしもまたいつもその人のうちにいる」(ヨハネ6∙56)ということばで教えられます。
Inde ab initio, Iesus vitae Suae Suos associavit discipulos;Cf Mc 1,16-20; 3,13-19. eis Regni revelavit mysterium;Cf Mt 13,10-17. eos Suae missionis, gaudii SuiCf Lc 10,17-20. et Suarum passionum participes effecit.Cf Lc 22,28-30. Iesus de communione adhuc intimiore loquitur inter Se et eos qui Illum sequentur: «Manete in me, et ego in vobis. [...] Ego sum vitis, vos palmites» (Io 15,4-5). Et communionem annuntiat arcanam et realem inter corpus Suum et nostrum: «Qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem, in me manet, et ego in illo» (Io 6,56).
[788]
イエスはご自分の姿が弟子たちの目には見えなくなったときにも、彼らをみなしごにはされませんでしたヨハネ14・18参照。。世の終わりまでともにおられると約束しマタイ28・20参照。、聖霊を遣わされましたヨハネ20・22、使徒言行録2・33参照。。こうして、イエスとの交わりは、ある意味でいっそう親密なものとなりました。「子は自分の霊を与えることによって、諸国民のうちから呼び集めた自分の兄弟たちを、自分のからだとして神秘的に構成されたのです」『教会憲章』,第7項。。
Iesus, cum visibilis Eius praesentia discipulis Eius sublata est, eos orphanos non reliquit.Cf Io 14,18. Eis promisit Se cum illis usque ad finem temporum esse mansurum.Cf Mt 28,20. Ipse eis Spiritum misit Suum.Cf Io 20,22; Act 2,33. Sic communio cum Iesu quodammodo facta est intensior: «Communicando enim Spiritum Suum, fratres Suos, ex omnibus gentibus convocatos, tamquam corpus Suum mystice constituit».Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 7: AAS 57 (1965) 9.
[789]
教会をからだとみなすたとえは、教会とキリストとの間に存在する親密なきずなに光を投じます。教会はただキリストを囲んで集められたのではなく、キリストのうちに、そのからだのうちに統合されているのです。ところで、キリストのからだである教会の三つの面を、とくに浮き彫りにする必要があります。すなわち、キリストに結ばれていることによる教会所属者相互の一致、からだの頭としてのキリスト、キリストの花嫁としての教会です。
Comparatio Ecclesiae cum corpore lumen emittit super nexum intimum inter Ecclesiam et Christum. Ipsa non est solum circa Illum congregata; est in Illo unificata, in corpore Illius. Tres rationes Ecclesiae - corporis Christi modo magis specifico sunt efferendae: unitas omnium membrorum inter se per ipsorum unionem cum Christo; Christus Caput corporis; Ecclesia, Christi Sponsa.
[790]
神のことばを受け入れ、キリストのからだの肢体となる信者は、キリストに密接に結ばれた者になります。「このからだの中で、キリストの生命が信じる者のうちに広げ与えられるのであって、彼らは諸秘跡を通して、苦しみを受けそして栄光を受けたキリストに、神秘的実在的な方法で結ばれるのです」『教会憲章』,第7項。。これはとくに、わたしたちをキリストの死と復活とに結びつける洗礼についてローマ6・4-5、1コリント12・13参照。、また、「わたしたちが主のからだに参与し、主との交わりとわたしたち相互の交わりにまで高められる」『教会憲章』,第7項。聖体の秘跡に関して当てはまります。
Credentes qui Verbo Dei respondent et membra corporis Christi fiunt, arcte uniti cum Christo efficiuntur: «In corpore illo vita Christi in credentes diffunditur, qui Christo passo atque glorificato, per sacramenta arcano ac reali modo uniuntur».Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 7: AAS 57 (1965) 9. Hoc speciatim verum est de Baptismo per quem Christi morti et resurrectioni unimur,Cf Rom 6,4-5; 1 Cor 12,13. et de Eucharistia, per quam «de corpore Domini realiter participantes, ad communionem cum Eo et inter nos elevamur».Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 7: AAS 57 (1965) 9.
[791]
からだは一つであっても、肢体は多様です。「キリストのからだの建設においても、それぞれ肢体と職務の相違があります。霊は一つであって、その豊かな富にふさわしく、また役務の必要に応じて、教会の益のために、いろいろのたまものを分け与えられます」『教会憲章』,第7項。。神秘体が一つであることは、信者の間に愛を生み、はぐくみます。「このために、一つの肢体が苦しめば、すべての肢体はともに苦しみ、一つの肢体が尊ばれれば、すべての肢体がともに喜ぶのです」『教会憲章』,第7項。。さらに、キリストのからだが一つであれば、あらゆる人間的分裂を克服することができます。「洗礼を受けてキリストに結ばれたあなたがたは皆、キリストを着ているからです。そこではもはや、ユダヤ人もギリシア人もなく、奴隷も自由な身分の者もなく、男も女もありません。あなたがたは皆、キリスト・イエスにおいて一つだからです」(ガラテヤ3∙27-28)。
Unitas corporis diversitatem non abolet membrorum: «In aedificatione corporis Christi diversitas viget membrorum et officiorum. Unus est Spiritus, qui varia Sua dona, secundum divitias Suas atque ministeriorum necessitates ad Ecclesiae utilitatem dispertit».Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 7: AAS 57 (1965) 10. Unitas corporis mystici inter fideles producit et fovet caritatem: «Unde si quid patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; sive si unum membrum honoratur, congaudent omnia membra».Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 7: AAS 57 (1965) 10. Unitas denique corporis Christi de omnibus humanis divisionibus est victrix: «Quicumque enim in Christum baptizati estis, Christum induistis: non est Iudaeus neque Graecus, non est servus neque liber, non est masculus et femina; omnes enim vos unus estis in Christo Iesu» (Gal 3,27-28).
[792]
キリストは「そのからだである教会の頭です」(コロサイ1∙18)。キリストは創造とあがないの源であり、御父の栄光に上げられ、「すべてのことにおいて第一の者となられ」(コロサイ1∙18)ました。とくに教会に対してそうであり、教会を通してご自分の支配を万物に及ぼされます。
Christus «est Caput corporis Ecclesiae» (Col 1,18). Ipse Principium creationis est et Redemptionis. Elevatus in gloriam Patris, est «in omnibus Ipse primatum tenens» (Col 1,18), praecipue in Ecclesia per quam Ipse Regnum Suum extendit super omnia.
[793]
キリストはわたしたちをご自分の過越と一体化させてくださいます。キリストのからだのあらゆる肢体は、おのおののうちに「キリストが形づくられるまで」(ガラテヤ4∙19)キリストに似た者となるよう努力しなければならないのです。「〔そのため〕わたしたちはキリストの生命の諸神秘のうちに摂収され、……頭に結ばれている肢体としてキリストの苦難にあずかり、キリストとともに栄光を受けるために、今はキリストとともに苦しみを耐え忍ぶのです」『教会憲章』,第7項。。
Ipse nos Paschati unit Suo: omnia membra eniti debent ut Ipsi similia fiant «donec formetur Christus» in eis (Gal 4,19). «Quapropter in vitae Eius mysteria adsumimur, [...] Eius passionibus tamquam corpus Capiti consociamur, Ei compatientes, ut cum Eo conglorificemur».Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 7: AAS 57 (1965) 10.
[794]
キリストはわたしたちの成長に必要なものをお与えになりますコロサイ2・19参照。。キリストは、頭であるご自分に向けてわたしたちを成長させるためエフェソ4・11-16参照。、ご自分のからだである教会のうちに、わたしたちが救いの途上で相互に助け合う手だてとなるたまものと奉仕とを用意してくださいます。
Ipse nostro providet augmento:Cf Col 2,19. Christus, ut nos in Se, Caput nostrum,Cf Eph 4,11-16. crescere faciat, disponit in corpore Suo, in Ecclesia, dona et ministeria per quae nos mutuo in salutis via adiuvamus.
[795]
したがって、キリストと教会とは「
全キリスト(
Christus totus)」を形づくるのです。教会はキリストと一つです。聖人たちはこの一致を強く自覚しています。
「だから喜び、感謝しましょう。わたしたちはただキリスト者になっただけではなく、キリストご自身になったのです。皆さん、神がキリストを頭としてわたしたちにお与えになった恵みのほどがわかりますか。驚嘆し、喜んでください。わたしたちはキリストとなりました。実際、キリストは頭であり、わたしたちはその肢体なのですから、キリストとわたしたちとで、一人の人間全体を形づくっているのです。……キリストの完全な姿、それは頭と肢体です。頭と肢体、といいましたが、それはどういうことでしょうか。キリストと教会にほかなりません」聖アウグスティヌス『ヨハネ福音書講話』 (S. Augustinus, In Iohannis evangelium tractates 21, 8 : CCL 36, 216-217 [PL 35, 1568])。。
「わたしたちのあがない主は、ご自分が担われた教会とただ一つの、同じかたとなられました」聖グレゴリオス1世『ヨブ記についての教訓的注解』 (S. Gregorius Magnus, Moralia in Iob, Praefatio 6, 14 : CCL 143, 19 [PL 75, 525])。。
「頭と肢体とは、いわば、神秘的な一つのペルソナです」聖トマス・アクイナス『神学大全』 (S. Thomas Aquinas, Summa theologiae 3, q. 48, a. 2, ad 1: Ed. Leon. 11, 464)。。
裁判官に対するジャンヌ・ダルクの次のことばが、聖なる教会博士たちの信仰を要約し、信仰者の良識を表しています。「イエス・キリストと教会ですが、わたしの考えでは、それは一つの全体で、これに異論の余地はないはずです」『聖ジャンヌ・ダルクの弾劾裁判記録』 (S. Jeanne d'Arc. Dictum : Proces de condamnation, ed. P. Tisset [Paris 1960] 166)。。
Christus et Ecclesia sunt igitur «
Christus totus». Ecclesia est cum Christo una. Sancti huius unitatis sunt valde vivide conscii:
« Ergo gratulemur et agamus gratias, non solum nos christianos factos esse, sed Christum. Intelligitis, fratres, gratiam Dei super nos Capitis? Admiramini, gaudete, Christus facti sumus. Si enim Caput Ille, nos membra; totus homo, Ille et nos. [...] Plenitudo ergo Christi, Caput et membra. Quid est Caput et membra? Christus et Ecclesia ».Sanctus Augustinus, In Iohannis evangelium tractatus, 21, 8: CCL 36, 216-217 (PL 35, 1568).
« Redemptor noster unam Se personam cum sancta Ecclesia quam assumpsit, exhibuit ».Sanctus Gregorius Magnus, Moralia in Iob, Praefatio, 6, 14: CCL 143, 19 (PL 75, 525).
« Caput et membra sunt quasi una persona mystica ».Sanctus Thomas Aquinas, Summa theologiae, III, q. 48, a. 2, ad 1: Ed. Leon. 11, 464.
Quaedam sanctae Ioannae de Arco ad eius iudices sententia fidem sanctorum Doctorum redigit in synthesin bonumque credentis exprimit sensum: « Et eius est opinio quod totum est unum de Domino nostro et de Ecclesia, et quod de hoc non debet fieri ulla difficultas ».Sancta Ioanna de Arco, Dictum: Procès de condamnation, ed. P. Tisset (Paris 1960) p. 166 (textus gallicus.)
[796]
キリストと教会とは頭と肢体として一つのものですが、互いに関係している区別された二つのものでもあります。この面は、しばしば夫と妻の関係で表されています。教会の花婿であるキリストという考えは預言者たちによって準備され、洗礼者ヨハネによって宣言されました
ヨハネ3・29参照。。キリストは、ご自身が「花婿」(マルコ2∙19)であるといわれました
マタイ22・1-14,25・1-13参照。。使徒パウロは教会とキリストのからだの部分である各信者とを、主とただ一つの霊となるために「婚約した」キリストの花嫁である、と述べています
1コリント6・15-17、2コリント11・2参照。。教会は汚れない小羊の汚れない花嫁
黙示録22・17,エフェソ1・4,5・27参照。、キリストに愛された花嫁であり、キリストはこの花嫁を「聖なるものと」(エフェソ5∙26)するためにご自分をささげ、永遠の契約によって教会をご自分に結びつけ、ご自身のからだのようにたえず配慮しておられるのです
エフェソ5・29参照。。
「これは全キリスト、頭とからだ、多くのものからなるただ一つのものです。……話すのが頭であろうと、肢体であろうと、ほかならぬキリストが話しておられるのです。キリストは時には頭の役を取り、時には、からだの役を取られて話されます。『「二人は一体となる。」この神秘は偉大です。わたしは、キリストと教会について述べているのです』(エフェソ5∙31-32)といわれているではありませんか。また、主ご自身も福音書の中で、『二人はもはや別々ではなく、一体である』といっておられます(マタイ19∙6)。ご存じのように、実際は異なる二人の者がいるわけですが、それでも、二人は夫婦の契りでただ一体となります。……頭としては『夫』といわれ、からだとしては『妻』といわれるのです」聖アウグスティヌス『詩編講解』 (S. Augustinus, Enarratio in Psalmum 74, 4 : CCL 39, 1027 [PL 37, 948-949])。。
Unitas Christi et Ecclesiae, Capitis et membrorum corporis, etiam utriusque implicat in relatione personali distinctionem. Haec ratio saepe per sponsi et sponsae exprimitur imaginem. Thema Christi Ecclesiae Sponsi a Prophetis praeparatum est et a Ioanne Baptista annuntiatum.
Cf Io 3,29. Dominus Se Ipsum denotat tamquam «Sponsum» (
Mc 2,19).
Cf Mt 22,1-14; 25,1-13. Apostolus Ecclesiam praesentat et unumquemque fidelem, Eius corporis membrum, tamquam Sponsam Christo Domino «desponsatam» ut cum Illo unus sit Spiritus.
Cf 1 Cor 6,15-17; 2 Cor 11,2. Illa Sponsa est immaculata Agni immmaculati,
Cf Apc 22,17; Eph 1,4; 5,27. quam Christus dilexit, pro qua Se tradidit «ut illam sanctificaret» (
Eph 5,26), quam Ipse Sibi Foedere sociavit aeterno, et cuius, tamquam proprii corporis Sui, curam sumere non desinit.
Cf Eph 5,29. « Fit totus Christus, caput et corpus, et ex multis unus. [...] Sive autem caput loquatur, sive membra loquantur, Christus loquitur: loquitur ex persona capitis, loquitur ex persona corporis. Sed quid dictum est? "Erunt duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est; ego, inquit, dico, in Christo et in Ecclesia" (Eph 5,31-32). Et Ipse in Evangelio: "Igitur iam non duo, sed una caro" (Mt 19,6). Nam ut noveritis has duas quodammodo esse personas, et rursus unam copulatione coniugii [...]. "Sponsum" Se dixit ex capite, "sponsam" ex corpore ».Sanctus Augustinus, Enarratio in Psalmum 74, 4: CCL 39, 1027 (PL 37, 948-949).
[797]
「聖霊とキリストの肢体、つまり教会と呼ばれるキリストのからだとの関係は、霊魂と呼ばれる精神と肢体との関係と同じです」
聖アウグスティヌス『説教』 (Sermo 268, 2: PL 38, 1232)。。「このキリストの霊が目に見えない原理となって、からだのすべての肢体を相互に結び合わせ、その最高の頭とも結び合わせています。なぜなら、この霊の全部がその頭に、また、からだと肢体の一つ一つの中にあるからです」
ピウス12世回勅『ミステチ・コルポリス』 (Mystici corporis : DS3808)。。聖霊は教会を「生ける神の神殿」(二コリント6∙16)となさいます
1コリント3・16-17、エフェソ2・21参照。。
「神のたまものは、教会にゆだねられました。……まさに、この教会には、キリストとの交わり、すなわち、不朽の保証、わたしたちの信仰の支え、神に向かって昇るわたしたちのはしごである聖霊が託されています。……実に、教会のあるところ、そこに神の霊もおられ、神の霊がおられるところ、そこに教会とすべての恵みとがあるのです」聖エイレナイオス『異端反駁』 (S. Irenaeus Lugdunensis, Adversus haereses 3, 24, 1: SC 211, 472-474 [PG 7, 966])。。
«Quod est spiritus noster, id est anima nostra, ad membra nostra; hoc Spiritus Sanctus ad membra Christi, ad corpus Christi, quod est Ecclesia».
Sanctus Augustinus, Sermo 268, 2: PL 38, 1232. «Huic autem Christi Spiritui tamquam non adspectabili principio id quoque attribuendum est, ut omnes corporis partes tam inter sese, quam cum excelso Capite suo coniungantur, totus in Capite cum sit, totus in Corpore, totus in singulis membris».
Pius XII, Litt. enc. Mystici corporis: DS 3808. Spiritus Sanctus Ecclesiam efficit «templum Dei vivi» (
2 Cor 6,16).
Cf 1 Cor 3,16-17; Eph 2,21. « Hoc enim Ecclesiae creditum est Dei munus [...] et in eo deposita est communicatio Christi, id est Spiritus Sanctus, arrha incorruptelae et confirmatio fidei nostrae et scala ascensionis ad Deum. [...] Ubi enim Ecclesia, ibi et Spiritus Dei; et ubi Spiritus Dei, illic Ecclesia et omnis gratia ».Sanctus Irenaeus Lugdunensis, Adversus haereses, 3, 24, 1: SC 211, 472-474 (PG 7, 966).
[798]
聖霊は、「キリストのからだの異なるそれぞれの部分にあっていのちを与え救いをもたらす、あらゆる働きの原理です」ピウス12世『ミステチ・コルポリス』 (DS3808)。。聖霊は多くのしかたで、キリストのからだ全体を愛のうちに築き上げますエフェソ4・16参照。。すなわち、「造り上げることができる」(使徒言行録20∙32)神のことば、キリストのからだを形づくる洗礼1コリント12・13参照。、キリストの肢体に成長といやしを与える諸秘跡、そのたまものの中でとくに優れている使徒たちが受けた恩恵『教会憲章』,第7項参照。、善に基づいて行動させる徳、さらに、(「カリスマ」と呼ばれる)多様な特別の恵みによって築き上げられるのです。このカリスマによって聖霊は、信者たちを「教会の刷新とその発展のために役立ついろいろの仕事と職務を引き受ける用意がある者、またそれに適するものとされます」『教会憲章』,第12項。第2バチカン公会議『信徒使徒職に関する教令』,第3項(Apostolicam actuositatem)参照。。
Spiritus Sanctus «in omnibus corporis partibus cuiusvis est habendus actionis vitalis ac reapse salutaris principium».Pius XII, Litt. enc. Mystici corporis: DS 3808. Ipse multipliciter in totius corporis aedificationem operatur in caritate:Cf Eph 4,16. per Verbum Dei «qui potens est aedificare» (Act 20,32), per Baptisma per quod Ipse corpus efformat Christi;Cf 1 Cor 12,13. per sacramenta quae membris Christi augmentum praebent et sanationem; per Apostolorum gratiam quae inter Eius dona praestat,Cf Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 7: AAS 57 (1965) 10. per virtutes quae secundum bonum agere faciunt, per multiplices denique speciales gratias (quae «charismata» appellantur) per quas Ipse fideles «aptos et promptos reddit ad suscipienda varia opera et officia, pro renovatione et ampliore aedificatione Ecclesiae proficua».Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 12: AAS 57 (1965) 16; cf Id., Decr. Apostolicam actuositatem, 3: AAS 58 (1966) 839-840.
[799]
非凡なものであろうと平凡で目立たぬものであろうと、カリスマは聖霊の恵みであって、直接・間接に教会の益となり、教会の発展、人々の益に寄与し、世界の必要に応じるものです。
Charismata, sive extraordinaria sive simplicia et humilia, Spiritus Sancti sunt gratiae quae directe vel indirecte utilitatem habent ecclesialem, quatenus ad Ecclesiae ordinantur aedificationem, ad hominum bonum et ad mundi necessitates.
[800]
カリスマは、それをいただく人々にとどまらず、教会の全成員が感謝して受け入れるべきものです。実際、カリスマは使徒的活力やキリストのからだ全体の聖性のための、恵みのすばらしい贈り物なのです。とはいえ、それは真に聖霊からのたまものでなければならず、また聖霊の正しい働きかけに完全に従って、つまり、カリスマの真の尺度である愛に基づいて行使されなければなりません1コリント13章参照。。
Charismata cum gratitudine sunt accipienda ab illo qui ea recipit, sed etiam ab omnibus Ecclesiae membris. Ea sunt revera mirabiles divitiae gratiae pro vitalitate apostolica et pro sanctitate totius corporis Christi; dummodo de donis agatur quae vere a Spiritu Sancto procedunt et modo exerceantur plene impulsibus authenticis Eiusdem Spiritus conformi, id est secundum caritatem, veram charismatum mensuram.Cf 1 Cor 13.
[801]
この意味で、カリスマの識別がつねに必要になってきます。どのようなカリスマであっても、教会の司牧者とのかかわりをもたなかったり、その判断に従わないようなことがあってはなりません。あらゆるカリスマが「益となるため」(一コリント12∙7)にそれぞれの多様性と補完性とをもって協力し合えるように、見守ってやる必要があります 『教会憲章』,第30項、ヨハネ・パウロニ世使徒的勧告『信徒の召命と使命』24(Christifideles laici: AAS 81 [1989] 435)参照。。「霊を消すことではなく、すべてをためし、よいものを保つことは、とくに彼ら(司牧者)の権限」『教会憲章』,第12項。だからです。
Hoc sensu, charismatum discretio apparet semper necessaria. Nullum charisma eximitur de relatione et submissione Pastoribus Ecclesiae. Eis «speciatim competit, non Spiritum extinguere, sed omnia probare et quod bonum est tenere»,Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 12: AAS 57 (1965) 17. ut omnia charismata in sua diversitate et complementaritate «ad utilitatem» (1 Cor 12,7) cooperentur.Cf Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 30: AAS 57 (1965) 37; Ioannes Paulus II, Adh. ap. Christifideles laici, 24: AAS 81 (1989) 435.
[802]
キリスト・イエスが「わたしたちのためにご自身をささげられたのは、わたしたちをあらゆる不法からあがない出し、民をご自分のものとして清めるためでした」(テトス2∙14)。
Christus Iesus «dedit Semetipsum pro nobis, ut nos redimeret ab omni inquitate et mundaret Sibi populum peculiarem» (Tit 2,14).
[803]
「あなたがたは、選ばれた民、王の系統を引く祭司、聖なる国民、神のものとなった民です」(一ペトロ2∙9)。
«Vos autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus in acquisitionem» (1 Pe 2,9).
[804]
神の民の一員となるのは、信仰と洗礼とによってです。「すべての人が神の民に属するよう招かれています」『教会憲章』,第13項。。それは、キリストに結ばれて、「人々がただ一つの神の家族、ただ一つの神の民となるためです」『教会の宣教活動に関する教令』,第1項。。
Ingressus in populum Dei per fidem fit et per Baptismum. «Ad novum populum Dei cuncti vocantur homines»,Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 13: AAS 57 (1965) 17. ut in Christo «homines unam familiam unumque populum Dei constituant».Concilium Vaticanum II, Decr. Ad gentes, 1: AAS 58 (1966) 947.
[805]
教会は、キリストのからだです。死んで復活されたキリストは、霊と、秘跡、とくに聖体の秘跡における霊の働きとによって、信じる者の共同体をご自分のからだとなさいます。
Ecclesia corpus est Christi. Per Spiritum Eiusque actionem in sacramentis, praesertim in Eucharistia, Christus mortuus et resuscitatus communitatem credentium constituit tamquam corpus Suum.
[806]
この一つのからだのうちには、多様な肢体と機能とがあります。すべての肢体は互いに結ばれ、とくに、苦しんでいる人、貧しい人、迫害されている人々と結ばれています。
In huius corporis unitate diversitas habetur membrorum et munerum. Omnia membra inter se uniuntur, peculiariter cum illis qui patiuntur, pauperes sunt et persecutione vexati.
[807]
教会は、キリストを頭とするからだです。教会はキリストによって、キリストのうちに、キリストのために生きていますが、キリストは教会とともに、教会の中で生きておられます。
Ecclesia corpus est cuius Christus est Caput: de Ipso, in Ipso et pro Ipso vivit; Ipse cum illa vivit et in illa.
[808]
教会は、キリストの花嫁です。キリストは教会を愛し、ご自分のいのちをささげられました。また、教会をご自分の血によって清め、すべての神の子を生む母となさいました。
Ecclesia Sponsa est Christi: Ipse eam dilexit et tradidit Semetipsum pro ea. Per Suum sanguinem eam purificavit. Eam Matrem fecit fecundam omnium filiorum Dei.
[809]
教会は、聖霊の神殿です。聖霊はいわば神秘体の魂であり、神秘体のいのち、多様性における一致、その豊かなたまもの、およびカリスマの根源です。
Ecclesia templum est Spiritus Sancti. Spiritus est velut corporis mystici anima, principium vitae eius, unitatis in diversitate et divitiarum suorum donorum et charismatum.
[810]
「こうして、全教会は、『父と子と聖霊の一致にかたどって一つに集められた民』であることを示しています」 『教会憲章』,第4項。聖キプリアヌス『主の祈りについて』 (S. Cyprianus Carthaginensis, De domimca Orations, 23 : CCL 3A. 105 [PL 4, 553])参照。。
«Sic apparet universa Ecclesia sicuti "de unitate Patris et Filii et Spiritus Sancti plebs adunata"».Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 4: AAS 57 (1965) 7; cf Sanctus Cyprianus Carthaginiensis, De dominica Oratione, 23: CCL 3A, 105 (PL 4, 553).