[992]
死者の中からの復活については、神によってご自分の民に漸進的に啓示されました。死者の復活に対する希望は、霊魂と肉体とからなる人間全体を創造された神への信仰から当然引き出される結論として、しだいに認められるようになりました。天地の創造主はまた、アブラハムおよびその子孫との契約を忠実に守られるかたです。まさにこの二つの視点から、復活の信仰が形を取り始めました。マカバイ時代の殉教者たちは拷問中、次のように宣言しています。
「世界の王は、律法のために死ぬ我々を、永遠の新しいいのちによみがえらせてくださるのだ」(二マカバイ7∙9)。「たとえ人の手で、死に渡されようとも、神が再び立ち上がらせてくださるという希望をこそ選ぶべきである」(二マカバイ7∙14)2マカバイ7・29、ダニエル12・1-13参照。。
Resurrectio mortuorum progressive a Deo est populo Eius revelata. Spes in corporalem mortuorum resurrectionem praevaluit tamquam intrinseca consequentia fidei in Deum totius hominis, animae et corporis, Creatorem. Caeli et terrae Creator est etiam Ille qui Foedus Suum cum Abraham et eius progenie fideliter servat. In hoc duplici prospectu fides resurrectionis incipiet exprimi. Martyres Maccabaei in suis profitentur probationibus:
« Rex mundi defunctos nos pro Suis legibus in aeternam vitae resurrectionem suscitabit » (2 Mac 7,9). « Potius est ab hominibus morti datos spem exspectare a Deo iterum ab Ipso resuscitandos » (2 Mac 7,14).Cf 2 Mac 7,29; Dn 12,1-13.
[993]
ファリサイ派の人々使徒言行録23・6参照。、その他イエスと同時代の多くの人々ヨハネ11・24参照。は復活を希望していました。イエスは復活をはっきりと教えておられます。復活を否定するサドカイ派の人々に、「あなたたちは聖書も神の力も知らないから、そんな思い違いをしている」(マルコ12∙24)と答えられます。復活信仰は、「死んだ者の神ではなく、生きている者の神」(マルコ12∙27)への信仰に基づいています。
PharisaeiCf Act 23,6. et plures Domini coaetaneiCf Io 11,24. resurrectionem exspectabant. Iesus illam firmiter docet. Sadducaeis qui eam negant, respondet: «Non ideo erratis, quia non scitis Scripturas neque virtutem Dei?» (Mc 12,24). Resurrectionis fides nititur fidei in Deum qui «non est Deus mortuorum sed vivorum» (Mc 12,27).
[994]
それだけではなく、イエスは、「わたしは復活であり、いのちである」(ヨハネ11∙25)といって、復活信仰をご自分に結びつけておられます。イエスを信じヨハネ5・24-25,6-40参照。、その御からだを食べ、御血を飲むヨハネ6・54参照。人々を世の終わりに復活させてくださるのは、イエスご自身にほかなりません。イエスはすでに幾人かの死者を蘇生させマルコ5・21-43、ルカ7・11-17、ヨハネ11章参照。、ご自分の復活を予告することを通して、そのしるしと保証とを与えられました。しかし、キリストの復活はこれらの蘇生とは別の次元のものです。イエスはこの比類のない出来事をヨナのしるしマタイ12・39参照。、神殿のしるしヨハネ2・19-22参照。と呼び、死後三日目のご自分の復活を予告なさいましたマルコ10・34参照。。
Immo vero: Iesus fidem resurrectionis cum Sua propria coniungit Persona: «Ego sum Resurrectio et Vita» (Io 11,25). Ipse Iesus novissimo die resuscitabit illos qui in Eum crediderintCf Io 5,24-25; 6,40. et qui Eius maducaverint corpus Eiusque biberint sanguinem.Cf Io 6,54. Iam nunc signum praebet et pignus quibusdam mortuis vitam reddens,Cf Mc 5,21-43; Lc 7,11-17; Io 11. Suam sic propriam annuntians Resurrectionem quae tamen alius erit ordinis. De hoc eventu unico loquitur tamquam de signo Ionae,Cf Mt 12,39. tamquam de signo Templi:Cf Io 2,19-22. Ipse Resurrectionem Suam die tertia post Suam interfectionem annuntiat esse eventuram.Cf Mc 10,34.
[995]
キリストの証人であるとは、「主の復活の証人」(使徒言行録1∙22)であること、「イエスが死者の中から復活した後、ご一緒に」(使徒言行録10∙41)飲食したことの証人であるということです使徒言行録4・33参照。。復活があるのだというキリスト教の希望は、復活されたキリストとの出会いに基づいています。わたしたちはキリストのように、キリストとともに、キリストによって復活するのです。
Christi esse testem est «testem Resurrectionis Eius» (Act 1,22)Cf Act 4,33. esse, manducavisse et bibisse «cum Illo postquam resurrexit a mortuis» (Act 10,41). Spes christiana resurrectionis est prorsus signata occursibus cum Christo resuscitato. Resurgemus sicut Ipse, cum Ipso, per Ipsum.
[996]
当初から、キリスト者の復活信仰は無理解と反対とに遭いました使徒言行録17・32、1コリント15・12-13 参照。。「キリスト者の信仰の中で、肉体の復活以上に反対を受ける点はほかにありません」聖アウグスティヌス『詩編講解』 (Enarratio in Psalmum 88, 2, 5 : CCL 39, 1237 [PL 37, 1134])。。死後、人間のいのちが霊的な状態に生き続けられるということは広く一般に認められてはいますが、この確かに朽ちるはずの肉体が永遠のいのちによみがえるなどということが、どうして信じられるでしょうか。
Inde ab initio, fides christiana resurrectionis incomprehensionibus occurrit et oppositionibus.Cf Act 17,32; 1 Cor 15,12-13. «In nulla ergo re tam vehementer, tam pertinaciter, tam obnixe et contentiose contradicitur fidei christianae, sicut de carnis resurrectione».Sanctus Augustinus, Enarratio in Psalmum 88, 2, 5: CCL 39, 1237 (PL 37, 1134). Valde communiter accipitur vitam personae humanae, post mortem, modo prosequi spirituali. Sed quomodo crederetur hoc corpus tam manifeste mortale ad vitam posse resurgere aeternam?
[997]
「復活する」とはどういうことか。霊魂と肉体とが分離する死において、人間の肉体は腐敗しますが、霊魂は神のもとに至り、栄光を受ける肉体に再び結合される日を待ちます。神はその全能によってわたしたちの霊魂に肉体を結合させながら、イエスの復活の力によって最終的には肉体に不滅のいのちを戻してくださいます。
Quid est «resurgere»? In morte, animae et corporis separatione, corpus hominis in corruptionem decidit, dum eius anima in Dei occursum procedit, manens tamen in exspectatione corpori suo glorificato sese coniungendi. Deus, omnipotentia Sua, definitive vitam incorruptibilem nostris reddet corporibus, ea, resurrectionis Iesu virtute, nostris animabus coniungens.
[998]
だれが復活するのか。死んだすべての人です。「善を行った者は復活していのちを受けるために、悪を行った者は復活して裁きを受けるために」(ヨハネ5∙29)復活するのですダニエル12・2参照。。
Quis resurget? Omnes homines qui mortui sunt: «Procedent, qui bona fecerunt, in resurrectionem vitae, qui vero mala egerunt, in resurrectionem iudicii» (Io 5,29).Cf Dn 12,2.
[999]
どのように復活するのか。キリストはご自分のからだで復活されました。「わたしの手や足を見なさい。まさしくわたしだ」(ルカ24∙39)。しかし、この世のいのちには戻られませんでした。同じく、イエスにおいて「すべての者は現在のそれぞれのからだで復活します」
第4ラテラノ公会議決議第1章「カトリックの信仰について」 (De fide catholica: DS801)。が、このからだは栄光あるからだ
フィリピ3・21参照。、「霊のからだ」(一コリント15∙44)に変えられるのです。
「しかし、死者はどんなふうに復活するのか、どんなからだで来るのか、と聞く者がいるかもしれません。愚かな人だ。あなたがまくものは、死ななければいのちを得ないではありませんか。あなたがまくものは、後でできるからだではなく、……ただの種粒です。……まかれるときは朽ちるものでも、朽ちないものに復活するのです。……死者は復活して朽ちない者とされます……この朽ちるべきものが朽ちないものを着、この死ぬべきものが死なないものを必ず着ることになります」(一コリント15∙35-37,42,52-53)。
Quomodo? Christus cum proprio Suo corpore surrexit: «Videte manus meas et pedes meos, quia ipse ego sum!» (
Lc 24,39); sed Ipse ad vitam non rediit terrestrem. Pari modo, in Eo «omnes cum suis propriis resurgent corporibus, quae nunc gestant»,
Concilium Lateranense IV, Cap. 1, De fide catholica: DS 801. sed hoc corpus transfigurabitur in corpus gloriae,
Cf Phil 3,21. in «corpus spiritale» (
1 Cor 15,44):
« Sed dicet aliquis: "Quomodo resurgunt mortui? Quali autem corpore veniunt?" Insipiens! Tu, quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur; et quod seminas, non corpus, quod futurum est, seminas, sed nudum granum [...]. Seminatur in corruptione, resurgit in incorruptione; [...] mortui suscitabuntur incorrupti [...]. Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptelam, et mortale induere immortalitatem » (1 Cor 15,35-37.42.52-53).
[1000]
この「復活の方法」は、わたしたちの想像と理解とを超えたもので、信仰によってしか把握できません。しかし、エウカリスチア(感謝の祭儀)にあずかるわたしたちは、すでにキリストによるわたしたちのからだの変容を前もって味わっているのです。
「大地の実りであるパンが、神への呼びかけがなされると、もはや普通のパンではなく、地上的なものと天上的なものとから成り立つエウカリスチア(聖体)となるように、エウカリスチアをいただくわたしたちの身体も、もはや朽ちるべきものではなく、復活の希望を持つものとなります」聖エイレナイオス『異端反駁』 (Adversus haereses 4, 18, 5: SC 100, 610-612 [PG 7, 1028-1029 1).。
Hic «modus quo resurrectio fiet», nostram imaginationem nostrumque superat intellectum; ipse solum in fide est accessibilis. Sed nostra in Eucharistia participatio iam nobis praelibationem praebet transfigurationis nostri corporis per Christum:
« Quemadmodum enim qui est a terra panis, percipiens invocationem Dei, iam non communis panis est, sed Eucharistia ex duabus rebus constans, terrena et caelesti: sic et corpora nostra percipientia Eucharistiam iam non sunt corruptibilia, spem resurrectionis habentia ».Sanctus Irenaeus Lugdunensis, Adversus haereses, 4,18, 5: SC 100, 610-612 (PG 7, 1028-1029).
[1001]
いつ復活するのか。最終的には「終わりの日」(ヨハネ6∙39-40,44,54、11∙24)、「世の終わり」
『教会憲章』,第48項。に復活します。事実、死者の復活はキリストの再臨と密接に結ばれています。
「合図の号令がかかり、大天使の声が聞こえて、神のラッパが鳴り響くと、主ご自身が天からくだって来られます。すると、キリストに結ばれて死んだ人たちが、まず最初に復活します」(一テサロニケ4∙16)。
Quando? Modo definitivo, «in novissimo die» (
Io 6,39-40. 44.54; 11,24); «in fine mundi».
Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 48: AAS 57 (1965) 54. Resurrectio etenim mortuorum intime cum Parusia Christi connectitur:
« Quoniam Ipse Dominus in iussu, in voce archangeli et in tuba Dei descendet de caelo, et mortui, qui in Christo sunt, resurgent primi » (1 Thess 4,16).
[1002]
キリストが「終わりの日」にわたしたちを復活させてくださるのが真実であれば、わたしたちがすでに今、何らかの形でキリストとともに復活していることも、また真実です。事実、キリスト者の生活は、聖霊のおかげで、この世にありながらすでにキリストの死と復活とにあずかっているのです。
「あなたがたは洗礼によってキリストとともに葬られ、また、キリストを死者の中から復活させた神の力を信じて、キリストとともに復活させられたのです。……あなたがたはキリストとともに復活させられたのですから、上にあるものを求めなさい。そこでは、キリストが神の右の座に着いておられます」(コロサイ2∙12、3∙1)。
Si verum est Christum nos «in novissimo die» esse resuscitaturum, etiam est verum nos iam quodammodo cum Christo esse resuscitatos. Revera, vita christiana, propter Spiritum Sanctum, est, iam in terris, participatio in morte et resurrectione Christi:
« Consepulti Ei in Baptismo, in quo et conresuscitati estis per fidem operationis Dei, qui suscitavit Illum a mortuis [...]. Igitur si conresurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens » (Col 2,12; 3,1).
[1003]
洗礼によってキリストに結ばれた信者は、復活されたキリストの天上のいのちに、すでに、現実にあずかっていますフィリピ3・20参照。。しかし、そのいのちは「キリストとともに神のうちに隠されています」(コロサイ3∙3)。神はわたしたちを「キリスト・イエスによってともに復活させ、ともに天の王座に着かせてくださいました」(エフェソ2∙6)。わたしたちはエウカリスチアにおいてキリストのからだで養われ、すでにキリストのからだに属しています。終わりの日に復活するときには、わたしたちもまた、「キリストとともに栄光に包まれて」(コロサイ3∙4)現れるでしょう。
Credentes, Christo per Baptismum coniuncti, realiter vitam caelestem Christi resuscitati iam participant,Cf Phil 3,20. sed haec vita permanet «abscondita [...] cum Christo in Deo» (Col 3,3). Ipse nos «et conresuscitavit et consedere fecit in caelestibus in Christo Iesu» (Eph 2,6). Corpore Christi in Eucharistia nutriti, iam ad Eius corpus pertinemus. Cum in novissimo resurgemus die, «tunc et» nos apparebimus «cum Ipso in gloria» (Col 3,4).
[1004]
その日を待望しながら、信者の肉体と霊魂はすでに、「キリストに」属するものの品位を備えています。ですから、自分のからだだけでなく、他人のからだをも尊重しなければなりません。苦しんでいる人の場合にはとくにそうです。
「からだは……主のためにあり、主はからだのためにおられるのです。神は、主を復活させ、また、その力によってわたしたちをも復活させてくださいます。あなたがたは、自分のからだがキリストのからだの一部だとは知らないのか。……あなたがたはもはや、自分自身のものではないのです。……だから、自分のからだで神の栄光を現しなさい」(一コリント6∙13-15,19-20)。
In huius diei exspectatione, corpus et anima credentis iam dignitatem participant essendi «in Christo»; unde exigentia observantiae erga proprium corpus, sed etiam erga corpus alius, praesertim cum patitur:
« Corpus autem [...] Domino, et Dominus corpori; Deus vero et Dominum suscitavit et nos suscitabit per virtutem Suam. Nescitis quoniam corpora vestra membra Christi sunt? [...] Non estis vestri. [...] Glorificate ergo Deum in corpore vestro » (1 Cor 6,13-15.19-20).